Godziny pracy, warunki umów, skomplikowane procedury i poważny niedobór wykwalifikowanych elektryków znacząco spowalniają montaż klimatyzacji w cypryjskich szkołach. Choć projekt był zapowiadany jako szybka odpowiedź na coraz częstsze fale upałów, w praktyce natrafił na liczne bariery organizacyjne i kadrowe, które generują kolejne opóźnienia i niepewność co do dalszej realizacji.
Brakuje elektryków, firmy nie chcą startować w przetargach
Prezes Związku Licencjonowanych Wykonawców Elektrycznych Cypru, Giorgos Kyriakou, nie ukrywa, że rynek nie jest w stanie obsłużyć tak dużego projektu. Jak podkreśla, w kraju zwyczajnie brakuje elektryków, a zainteresowanie firm udziałem w przetargach jest ograniczone. Już na etapie składania ofert zgłosiło się niewiele przedsiębiorstw, a te, które się zaangażowały, wskazują na liczne problemy wymagające pilnego rozwiązania.
Zbyt krótkie okno czasowe na prace
Jednym z głównych utrudnień są godziny prowadzenia robót. Montaż klimatyzacji może odbywać się wyłącznie po południu, ponieważ szkoły funkcjonują normalnie w godzinach porannych. W praktyce oznacza to bardzo wąskie okno czasowe – od 14:00 do 18:00.
Zdaniem branży to zdecydowanie za mało, szczególnie że wiele szkół to stare budynki. Instalacja klimatyzacji nie polega jedynie na zawieszeniu urządzeń, ale wymaga rozległych i czasochłonnych prac elektrycznych, których nie da się wykonać w ciągu czterech godzin. Wykonawcy postulowali wydłużenie czasu prac przynajmniej do godziny 20:00, jednak na razie nie wprowadzono takich zmian.
Płatności nawet po sześciu miesiącach
Dodatkowym problemem są opóźnienia w płatnościach. Jak wskazuje Kyriakou, wykonawcy mogą zakończyć prace dziś, a zapłatę otrzymać dopiero po pół roku, po przejściu całej ścieżki administracyjnej między resortami i urzędami. To zniechęca firmy do angażowania się w projekt i dodatkowo ogranicza liczbę chętnych.
Branża domaga się także systemu zachęt oraz zmiany warunków udziału w przetargach, które obecnie eliminują wiele małych i średnich firm.
Warunki umów wykluczają mniejsze firmy
Obecne kryteria Generalnego Księgowego Państwa wymagają od wykonawców udziału w trzech projektach o łącznej wartości co najmniej 200 tys. euro oraz w jednym projekcie wartym minimum 100 tys. euro. W praktyce oznacza to wykluczenie firm zatrudniających pięciu–siedmiu elektryków, które nie są w stanie spełnić tak wysokich progów.
Zapowiadane zmiany w 2026 roku
Prezes Federacji Rad Szkolnych, Nikos Megalemos, przyznaje, że problem ma przede wszystkim charakter proceduralny. Jego zdaniem sytuacja powinna się ustabilizować na początku 2026 roku, po okresie świątecznym. Planowane są zmiany w zapisach umów – próg 200 tys. euro ma zostać obniżony do 100 tys., co pozwoli większej liczbie firm włączyć się w realizację projektu.
Megalemos podkreśla, że instalacja klimatyzacji już postępuje. W samej Nikozji w 18 szkołach urządzenia zostały już zamontowane i działają w pełni. Okazało się to szczególnie istotne w ostatnich dniach, gdy w czterech placówkach doszło do awarii systemów grzewczych.
FAQ
Dlaczego montaż klimatyzacji w szkołach się opóźnia?
Z powodu braku elektryków, restrykcyjnych warunków umów, krótkich godzin pracy i długich procedur administracyjnych.
Jakie zmiany są planowane?
Rząd planuje obniżenie progów finansowych w umowach, aby umożliwić udział mniejszym firmom.
Czy klimatyzacja jest już instalowana?
Tak, m.in. w Nikozji w 18 szkołach systemy są już zamontowane i działają.
