Na państwowym gruncie naprzeciwko dawnego hotelu „Hilton” w Nikozji, znanym jako tzw. „katarski filet”, rozważana jest możliwość przeniesienia głównego dworca autobusów miejskich. Obecnie funkcjonuje on na placu Agalma Solomou w samym centrum stolicy.
Rozwiązanie to znajduje poparcie burmistrza Nikozji Charalambosa Prountzosa. Podobna propozycja była zgłaszana już wcześniej przez jedną z instytucji państwowych, jednak wówczas zakładano inny model funkcjonowania – jako węzeł przesiadkowy dla autobusów międzymiastowych, z dalszym dowozem pasażerów do centrum mniejszymi pojazdami miejskimi.
Projekt ten utknął jednak na etapie sprzeciwu operatora komunikacji miejskiej, który argumentował, że przeniesienie dworca spowoduje utratę pasażerów. Obecnie wszystkie linie mają swój początek właśnie na placu Solomou (formalnie: placu Omiros).
Pomysł na wczesnym etapie
Jak wynika z ustaleń, kwestia likwidacji dworca autobusowego w centrum została poruszona na forum rady miejskiej raczej w formie koncepcji niż gotowej propozycji. Temat nie był jeszcze przedmiotem szczegółowej analizy, co ma nastąpić w kolejnych miesiącach.
Poparcie dla rozważań burmistrza wyraziła także Izba Techniczna Cypru (ETEK), która niedawno podniosła ten temat przy okazji warsztatów poświęconych dostępności komunikacyjnej stolicy i rozwojowi jej historycznego centrum.
ETEK: nie tylko autobusy, ale cała strategia
Przewodniczący ETEK, Konstantinos Konstantis, podkreślał, że samo otwarcie alei Makariou dla ruchu samochodowego nie powinno być priorytetem. Wskazał natomiast na zestaw działań „niskokosztowych, ale o wysokiej efektywności”.
Wśród nich znalazły się m.in.: zwiększenie ilości zieleni i zacienienia dla poprawy mikroklimatu, lepszy miejski sprzęt, ujednolicenie godzin funkcjonowania usług w centrum, subsydiowanie krótkoterminowego parkowania, reorganizacja tras autobusowych o znaczeniu ponadlokalnym, przeniesienie dworca autobusowego z placu Omiros, całkowite wyłączenie ruchu samochodowego w weekendy oraz planowane wydarzenia kulturalne i gospodarcze mające zwiększyć ruch pieszy i czas przebywania w centrum.
W przypadku dalszego procedowania tych pomysłów ETEK zapowiada ich rozwinięcie w formie szczegółowych, praktycznych rekomendacji.
Kontrowersje wokół komunikacji miejskiej
Od lat powraca pytanie, jak pogodzić politykę wzmacniania transportu publicznego z jednoczesnym „wypychaniem” autobusów z centrum miasta. Część zwolenników przeniesienia dworca argumentuje, że autobusy zajmują pas ruchu i powodują korki, które mogłyby zostać ograniczone na rzecz ruchu prywatnych pojazdów.
Zdecydowany sprzeciw wobec takiego rozwiązania wyrażają natomiast zorganizowani przedsiębiorcy z centrum Nikozji. Ich zdaniem usunięcie autobusów jeszcze bardziej ograniczy dostęp klientów do sklepów, z których wiele już dziś zmaga się z problemem przetrwania. Jednocześnie handlowcy popierają pełne otwarcie alei Makariou dla wszystkich pojazdów – czemu sprzeciwiają się instytucje państwowe.
„Katarski filet” i jego burzliwa historia
Rozważania nad nową funkcją terenu o powierzchni blisko 25 tys. m² nie są oderwane od jego skomplikowanej przeszłości. W 2010 roku, za rządów prezydenta Dimitrisa Christofiasa, rozgorzał spór polityczny wokół planów przekazania działki Katarowi pod zabudowę. Projekt popierało AKEL, a sprzeciwiał się mu DISY, argumentując, że państwowa nieruchomość jest sprzedawana poniżej wartości.
Wyceny działki wahały się wówczas od 50 do nawet 155 mln euro, w zależności od źródła. Kontrowersje narosły ponownie w 2018 roku, gdy oficjalna wycena katastralna spadła do zaledwie 5 mln euro, co doprowadziło do debaty parlamentarnej.
Ostatecznie teren zaczął być wykorzystywany jako tymczasowy parking, m.in. dla potrzeb Wydziału Migracji. Podkreślano wówczas, że jest to rozwiązanie przejściowe, bez trwałej infrastruktury.
Czy „katarski filet” stanie się nowym dworcem autobusowym Nikozji – pozostaje kwestią otwartą. Decyzja będzie miała istotne znaczenie zarówno dla transportu publicznego, jak i przyszłości historycznego centrum stolicy.
FAQ
Gdzie obecnie znajduje się główny dworzec autobusów miejskich w Nikozji?
Na placu Agalma Solomou (plac Omiros) w centrum miasta.
Co ma powstać na tzw. „katarskim filecie”?
Rozważane jest przeniesienie tam dworca autobusowego lub stworzenie węzła przesiadkowego.
Dlaczego pomysł budzi kontrowersje?
Przedsiębiorcy obawiają się odpływu klientów, a eksperci wskazują na sprzeczność z polityką promowania transportu publicznego.
