Połowa inteligentnych liczników energii elektrycznej, które miały zostać zamontowane na Cyprze, została już zainstalowana – poinformował operator systemu przesyłowego. Projekt, który przez lata napotykał poważne opóźnienia, nabiera tempa w związku z unijnymi wymogami dotyczącymi dostępu do środków odbudowy.
Postęp projektu liczników smart
Jak przekazano podczas szczytu Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej w Abu Zabi, obecnie zainstalowano około połowy planowanej liczby inteligentnych liczników. Instalacje realizowane są na podstawie kontraktu podpisanego w 2024 roku pomiędzy Electricity Authority of Cyprus a Cyprus Telecommunications Authority.
Umowa zakłada montaż łącznie 400 tysięcy liczników smart do końca czerwca przyszłego roku. Średni koszt jednego urządzenia wynosi około 125 euro.
Projekt opóźniany przez lata
Wdrożenie inteligentnych liczników było w ostatnich latach wielokrotnie opóźniane. Mimo to rząd nie mógł zrezygnować z projektu, ponieważ jego realizacja jest jednym z warunków stawianych przez Komisję Europejską w ramach dostępu do funduszy odbudowy i odporności.
Brak postępów groził utratą znaczącej części środków unijnych przeznaczonych dla Cypru.
Spór o przetarg i ryzyko utraty funduszy
Ostatni przetarg na instalację liczników ogłoszono na początku 2024 roku. Oferty złożyły trzy firmy: Logicom, NewCytech Business Solutions oraz Cyta. Najtańsza propozycja opiewała na 33,7 mln euro, jednak EAC uznał ofertę Cyta – wartą 50 mln euro – za najbardziej odpowiednią.
Decyzja ta została jednak zakwestionowana przez sąd administracyjny, który orzekł, że Cyta nie była uprawniona do realizacji takiego projektu w świetle obowiązującego prawa. Spór postawił pod znakiem zapytania unijne finansowanie i groził utratą nawet 35 mln euro grantów, jeśli do końca 2024 roku nie udałoby się zainstalować co najmniej 50 tysięcy liczników.
Interwencja parlamentu
W obliczu ryzyka utraty funduszy parlament zdecydował się na pilną interwencję legislacyjną. W maju 2024 roku uchwalono nowelizację prawa telekomunikacyjnego, która umożliwiła Cyta realizację projektów wykraczających poza jej dotychczasowy zakres działalności.
Zmiana przepisów pozwoliła firmie angażować się w projekty wykorzystujące jej infrastrukturę, zaplecze techniczne i know-how, o ile uznane zostaną one za korzystne dla organizacji. Dzięki temu projekt inteligentnych liczników mógł być kontynuowany.
Kluczowy projekt dla energetyki
Inteligentne liczniki są uznawane za kluczowy element modernizacji systemu energetycznego na Cyprze. Mają umożliwić lepsze zarządzanie zużyciem energii, integrację odnawialnych źródeł oraz bardziej elastyczne taryfy dla odbiorców końcowych.
Postępy w realizacji projektu mają także znaczenie polityczne i finansowe, ponieważ są ściśle powiązane z zobowiązaniami Cypru wobec Unii Europejskiej.
FAQ
Ile inteligentnych liczników ma zostać zainstalowanych na Cyprze?
Łącznie planowana jest instalacja 400 tysięcy liczników smart.
Do kiedy projekt ma zostać zakończony?
Zgodnie z umową instalacje mają zakończyć się do końca czerwca przyszłego roku.
Dlaczego projekt liczników smart był tak ważny dla Cypru?
Ponieważ jego realizacja była warunkiem dostępu do części unijnych funduszy odbudowy i odporności.
