Komisja Europejska wysyła pozytywne sygnały w sprawie przystąpienia Cypru do strefy Schengen. Podczas czwartkowej konferencji prasowej po nieformalnym posiedzeniu ministrów sprawiedliwości i spraw wewnętrznych UE w Nikozji podkreślono, że mimo specyfiki wyspy – w tym istnienia Zielonej Linii – możliwe jest znalezienie rozwiązań, które pozwolą na pełne członkostwo Cypru w strefie bez kontroli granicznych.
Zielona Linia „wyzwaniem, ale nie barierą”
Przedstawiciel Komisji Europejskiej ds. spraw wewnętrznych i migracji zaznaczył, że Zielona Linia stanowi wyzwanie, jednak nie jest problemem nie do przezwyciężenia. Jak podkreślono, szczególna sytuacja Cypru zostanie w pełni uwzględniona, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa całej strefy Schengen.
Komisja potwierdziła jednoznaczne poparcie dla wniosku Cypru, zaznaczając, że jego członkostwo przyniesie korzyści nie tylko wyspie, ale całej Unii. Choć nie wskazano konkretnego terminu, zwrócono uwagę na liczne postępy dokonane w ostatnich miesiącach oraz zapowiedziano nowy raport ewaluacyjny.
„Zielona Linia nie jest granicą”
Strona cypryjska podkreśla, że przystąpienie do Schengen nie oznacza utrwalenia podziału wyspy. Jak zaznaczono, Zielona Linia nie jest i nigdy nie stanie się granicą, co jednoznacznie wynika z obowiązujących regulacji unijnych. Jednocześnie Republika Cypryjska zachowuje prawo do prowadzenia kontroli wzdłuż linii, w ramach jasno określonych przepisów prawnych.
Przełom w sprawie powrotów migrantów
Istotną część dyskusji poświęcono kwestiom migracji i powrotów, zwłaszcza do Syrii i Afganistanu. Zwrócono uwagę na zmiany sytuacji w Syrii po upadku reżimu Asada. Według danych przedstawionych podczas konferencji, ponad trzy miliony Syryjczyków powróciły już do kraju, głównie z państw sąsiednich, a rośnie także liczba powrotów wspieranych przez Unię Europejską.
Podkreślono, że poprawa warunków życia w krajach pochodzenia jest kluczowa dla trwałych i bezpiecznych powrotów. UE angażuje się w Syrii zarówno politycznie, jak i finansowo, przeznaczając setki milionów euro na wsparcie w latach 2026–2027.
Cypr wzorem w polityce powrotów
Cypr został wskazany jako jedno z państw, które osiągnęły najlepsze wyniki w zakresie powrotów migrantów niemających prawa pobytu. W 2025 roku wyspa skutecznie doprowadziła do powrotu trzech na pięć takich osób, co zostało określone jako przykład dobrych praktyk w skali europejskiej.
Jednocześnie zaznaczono, że problemem pozostaje brak dokumentów podróży, co utrudnia realizację decyzji powrotowych. Władze Cypru wskazują, że kwestia ta dotyczy wielu państw i wymaga intensywnej współpracy dyplomatycznej z krajami pochodzenia migrantów.
Bezpieczeństwo i przyszłość Schengen
Podczas spotkania ministrowie podkreślali, że prawidłowe funkcjonowanie Schengen opiera się na wzajemnym zaufaniu, wspólnej odpowiedzialności oraz konsekwentnym stosowaniu uzgodnionych zasad. Duży nacisk położono na zwalczanie tzw. wtórnych przemieszczeń migrantów oraz na lepsze wykorzystanie unijnych systemów informacyjnych, w tym zreformowanego Eurodac.
Zapowiedziano również, że rok 2026 ma stać się rokiem „inteligentnych granic”, wraz z pełnym wdrożeniem unijnego paktu o migracji i azylu – w czasie cypryjskiej prezydencji w UE.
FAQ
Czy Zielona Linia blokuje wejście Cypru do Schengen?
Nie. Jest uznawana za wyzwanie, ale Komisja Europejska uważa, że możliwe jest znalezienie odpowiednich rozwiązań.
Czy wejście do Schengen utrwali podział wyspy?
Nie. Zielona Linia nie jest granicą i nie zmieni swojego statusu po przystąpieniu Cypru do Schengen.
Dlaczego Cypr jest chwalony przez UE?
Ze względu na wysoką skuteczność w realizacji powrotów migrantów bez prawa pobytu.
