Cypr i Izrael są „bardzo blisko” zawarcia międzyrządowego porozumienia dotyczącego złoża gazu ziemnego Aphrodite – potwierdził w poniedziałek minister energii Michalis Damianou. Jak zapowiedział, w ciągu najbliższych dwóch tygodni na wyspę ma przybyć delegacja rządu Izraela, a rozmowy mogą zakończyć się jeszcze przed końcem marca.
Sporny fragment złoża Aphrodite
Negocjacje dotyczą niewielkiej części złoża Aphrodite, która rozciąga się na izraelski blok Ishai i obejmuje ilości gazu znajdujące się w izraelskiej wyłącznej strefie ekonomicznej. Planowane porozumienie ma określić mechanizm rekompensaty dla właścicieli po stronie izraelskiej, umożliwiając tzw. unitisation – wspólne zarządzanie złożem.
Rozmowy w tej sprawie toczą się z przerwami od lat. Złoże Aphrodite, odkryte pod koniec 2011 roku, zawiera szacunkowo około 3,5 biliona stóp sześciennych wydobywalnego gazu.
Gaz z Aphrodite po 2030 roku
Minister energii zaznaczył, że po podpisaniu porozumienia z Izraelem operator złoża, koncern Chevron, dysponuje harmonogramem komercyjnego wykorzystania gazu z Aphrodite około 2030 roku.
Jednocześnie Damianou podkreślił, że pierwszym cypryjskim gazem, który zostanie skomercjalizowany, będzie złoże Kronos w bloku 6. Ma to nastąpić pod koniec 2027 roku. Gaz zostanie przesłany rurociągiem do Egiptu – przez istniejącą infrastrukturę pobliskiego złoża Zohr – gdzie zostanie skroplony i przeznaczony na eksport, głównie na rynki europejskie.
Great Sea Interconnector bez nowej analizy
Minister odniósł się również do projektu Great Sea Interconnector, czyli podmorskiego kabla łączącego systemy elektroenergetyczne Cypru i Grecji. Jak poinformował, nowa analiza kosztów i korzyści nie została jeszcze rozpoczęta. Firma odpowiedzialna za jej przygotowanie ma zostać wybrana wspólnie przez oba rządy.
Damianou potwierdził także, że Cypr nie przekazał jeszcze 25 mln euro przewidzianych na 2025 rok na rzecz promotora projektu – greckiego operatora sieci przesyłowej energii elektrycznej.
Terminal LNG w Vasiliko wciąż w zawieszeniu
W kwestii terminala LNG w Vasiliko minister przyznał, że rozmowy ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi na temat ich ewentualnego zaangażowania są na bardzo wczesnym etapie. Tymczasem, według informacji portalu Stockwatch, nowy przetarg na dokończenie inwestycji mógłby zostać ogłoszony już w czerwcu.
Projekt znalazł się w impasie po tym, jak chiński wykonawca opuścił plac budowy w połowie 2024 roku. Do tej pory koszt inwestycji wyniósł około 315 mln euro.
Obecnie rząd analizuje tzw. gap analysis przygotowaną przez firmę Technip, nowego menedżera projektu. Państwowa spółka infrastrukturalna Etyfa ma zakończyć ocenę w ciągu najbliższych tygodni.
Jak wynika z nieoficjalnych informacji, Etyfa rozważa dwa scenariusze: całkowite przeprojektowanie terminala lub dokończenie inwestycji w oparciu o istniejącą koncepcję i już wykonane prace.
FAQ
Czego dotyczy porozumienie Cypr–Izrael ws. Aphrodite?
Zasad zarządzania częścią złoża gazu Aphrodite, która rozciąga się na izraelską strefę ekonomiczną, oraz mechanizmu rekompensat.
Kiedy możliwe jest wydobycie gazu z Aphrodite?
Po 2030 roku, po podpisaniu porozumienia i realizacji planów operatora.
Które złoże zostanie skomercjalizowane jako pierwsze?
Złoże Kronos w bloku 6, z planowanym uruchomieniem pod koniec 2027 roku.
