Realizacja Planu Zrównoważonej Mobilności Miejskiej (SUMP) w Limassol wkracza w decydującą fazę. Prace związane z budową ścieżek rowerowych, buspasów oraz przebudową ulic wywołały jednak falę protestów mieszkańców i przedsiębiorców. Władze zapewniają, że projekt musi zostać ukończony jeszcze w czerwcu, ponieważ od tego zależy wypłata unijnych środków dla Cypru.
W ostatnich dniach największe kontrowersje wzbudziły roboty prowadzone na alei Nikou Pattichi oraz ulicach Emmanouil Roidi i Theklas Lyssioti.
Minister przyznaje: doszło do błędów
Napięcie między mieszkańcami, władzami lokalnymi i wykonawcami wzrosło po wydarzeniach z 13 czerwca. Minister transportu Aleksis Vafeadis przyznał publicznie, że problemy wynikały z nieprawidłowej koordynacji działań Departamentu Robót Publicznych.
Podkreślił jednocześnie, że sytuacja nie odzwierciedla stanowiska rządu ani władz Limassol, a odpowiednim służbom wydano już instrukcje dotyczące przestrzegania wcześniej uzgodnionych zasad.
W odpowiedzi na protesty burmistrz Limassol poprosił o tymczasowe wstrzymanie prac w najbardziej spornych lokalizacjach. Wniosek został zaakceptowany do czasu wspólnego spotkania z ministrem transportu, zaplanowanego na 29 czerwca.
Mimo obecnych napięć minister zapewnia, że współpraca pomiędzy rządem a władzami miasta pozostaje dobra i pozwoli wypracować rozwiązania akceptowalne dla obu stron.
Unia Europejska czeka na zakończenie inwestycji
Projekt nie jest zwykłą miejską inwestycją. Stanowi część cypryjskiego Krajowego Planu Odbudowy i Odporności finansowanego przez Unię Europejską.
Zakończenie prac do końca czerwca 2026 roku jest jednym z warunków uzyskania środków europejskich.
Dodatkowo projekt wpisuje się w cele krajowego planu energetyczno-klimatycznego, który zakłada ograniczenie emisji zanieczyszczeń o 24 procent do 2030 roku.
Według władz opóźnienia mogłyby oznaczać poważne konsekwencje finansowe i prawne dla Republiki Cypryjskiej.
O co chodzi w projekcie?
Plan Zrównoważonej Mobilności Miejskiej dla Limassol był przygotowywany w latach 2017–2019.
Zakłada on ograniczenie dominacji samochodów prywatnych poprzez rozwój transportu publicznego, budowę ścieżek rowerowych, poprawę infrastruktury dla pieszych oraz zwiększenie dostępności dla osób z niepełnosprawnościami.
Władze podkreślają również, że projekt nie powstał nagle. W latach 2017–2019 odbyło się pięć spotkań z głównymi interesariuszami oraz pięć otwartych spotkań dla mieszkańców. Następnie 1 lutego 2023 roku przeprowadzono dużą publiczną konsultację w Centrum Kultury „Panos Solomonides” w Limassol.
Temat był także przedmiotem dwóch specjalnych posiedzeń Rady Miejskiej Limassol w 2023 roku. Ostatecznie samorząd oficjalnie zatwierdził projekt i wyraził zgodę na jego realizację w październiku 2023 roku.
Według informacji przedstawionych przez władze podczas konsultacji nie pojawiły się istotne zastrzeżenia wobec ogólnej koncepcji projektu. Jednocześnie przyznano, że konsultacje dotyczyły całej sieci transportowej miasta, a nie szczegółowych rozwiązań dla poszczególnych ulic.
To właśnie po rozpoczęciu prac budowlanych pojawiły się protesty części mieszkańców dotyczące konkretnych lokalizacji, przede wszystkim utraty miejsc parkingowych i zmian w organizacji ruchu.
Mieszkańcy obawiają się utraty miejsc parkingowych
Najwięcej emocji budzi likwidacja części miejsc parkingowych.
Problem dotyczy szczególnie starszych osiedli, gdzie wiele budynków powstałych w latach 70. i 80. nie posiada prywatnych garaży, a mieszkańcy od lat korzystają z parkowania przy ulicy.
Przedsiębiorcy obawiają się również utrudnionego dostępu klientów do sklepów i punktów usługowych.
Władze miasta zapowiedziały już analizę możliwości utworzenia krótkoterminowych miejsc postojowych dla klientów lokalnych firm.
Kontrowersje wokół słupków
Duże emocje wywołały także plastikowe słupki oddzielające ścieżki rowerowe od jezdni.
Część mieszkańców i architektów uważa je za element szpecący przestrzeń miejską. Ministerstwo Transportu tłumaczy jednak, że są to rozwiązania tymczasowe stosowane na etapie budowy i nie będą stanowiły ostatecznego wyglądu projektu.
Władze przypominają również, że podobne rozwiązania stosowane są w wielu europejskich miastach podczas wdrażania nowej infrastruktury rowerowej.
Co dalej?
Ministerstwo Transportu i władze Limassol rozpoczęły analizę zgłaszanych problemów i rozważają korekty niektórych rozwiązań technicznych.
W najbliższych tygodniach mają zostać omówione kwestie dostępu do szkół, organizacji ruchu oraz dodatkowych miejsc parkingowych.
Niezależnie od prowadzonych rozmów oba podmioty podkreślają, że ukończenie projektu do końca czerwca pozostaje wspólnym i niepodlegającym negocjacjom celem. Od tego zależy bowiem utrzymanie finansowania z funduszy europejskich i realizacja zobowiązań Cypru wobec Unii Europejskiej.
FAQ
Dlaczego mieszkańcy protestują przeciwko ścieżkom rowerowym w Limassol?
Największe obawy dotyczą utraty miejsc parkingowych, zmian w organizacji ruchu oraz wpływu inwestycji na lokalne firmy.
Czy projekt był konsultowany z mieszkańcami?
Tak. Konsultacje trwały od 2017 roku, odbyły się spotkania publiczne, warsztaty oraz posiedzenia Rady Miejskiej. Władze podkreślają jednak, że nie dotyczyły one szczegółowo każdej ulicy objętej inwestycją.
Dlaczego zakończenie projektu jest tak ważne?
Od terminowej realizacji inwestycji zależy wypłata środków unijnych oraz realizacja krajowych celów klimatycznych i transportowych.
