Cypr przygotowuje nowe programy wsparcia dla gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym. Dzięki funduszom unijnym do mieszkańców może trafić nawet 100 mln euro na poprawę efektywności energetycznej domów, montaż fotowoltaiki oraz magazynów energii.
Środki mają pochodzić z unijnego Społecznego Funduszu Klimatycznego i będą dostępne w latach 2026–2032.
Pomoc trafi przede wszystkim do najuboższych
Jak wyjaśnił zastępca dyrektora Służby Energetycznej Giorgos Tsiametis, nowe programy nie będą skierowane do wszystkich mieszkańców.
Priorytetem mają być gospodarstwa domowe najbardziej narażone na wysokie koszty energii i ubóstwo energetyczne. To właśnie taki cel wyznaczyła Unia Europejska dla środków finansowanych z nowego funduszu klimatycznego.
Termin uruchomienia programów nie został jeszcze ustalony.
Najpierw oszczędzanie energii, potem fotowoltaika
Nowe zasady mają znacząco różnić się od dotychczasowych programów.
Zanim właściciel domu będzie mógł ubiegać się o dotację na instalację fotowoltaiczną, będzie musiał najpierw przeprowadzić przynajmniej jedną inwestycję poprawiającą efektywność energetyczną budynku.
Może to być między innymi:
- ocieplenie dachu,
- ocieplenie ścian,
- wymiana klimatyzatorów na bardziej energooszczędne,
- instalacja pompy ciepła.
Dopiero po wykonaniu takich prac będzie można ubiegać się o wsparcie na montaż paneli fotowoltaicznych i baterii do magazynowania energii.
Ministerstwo podkreśla, że rozwiązanie jest zgodne z unijną zasadą „Energy Efficiency First”, czyli „najpierw efektywność energetyczna”.
Państwo zajmie się formalnościami
Jedną z najważniejszych zmian ma być przejęcie przez państwo całego procesu modernizacji energetycznej w przypadku najuboższych gospodarstw domowych.
Oznacza to, że beneficjenci nie będą musieli samodzielnie organizować wykonawców, projektów czy dokumentacji.
Państwo ma przeprowadzać procedury przetargowe, wybierać wykonawców i nadzorować realizację inwestycji.
Według władz ma to pomóc osobom, które z powodów finansowych lub organizacyjnych nie były dotąd w stanie skorzystać z podobnych programów.
Ulga podatkowa dla pozostałych mieszkańców
Dla osób niekwalifikujących się do nowych programów nadal dostępne będą zachęty podatkowe.
W ramach reformy podatkowej obowiązującej od stycznia 2026 roku podatnicy mogą odliczyć wydatki związane z poprawą efektywności energetycznej domu i instalacją fotowoltaiki.
Maksymalna ulga wynosi 1000 euro rocznie na podatnika.
We wrześniu kolejna edycja programu „Oszczędzaj i modernizuj”
Ministerstwo Energii zapowiedziało również trzeci nabór do programu „Exoikonomo – Anavathmizo”, który ma ruszyć we wrześniu.
Budżet programu wynosi 20 mln euro, a maksymalna dotacja może sięgnąć 32 tys. euro na dom.
Dodatkowe wsparcie otrzymają gospodarstwa domowe znajdujące się w trudnej sytuacji, mieszkańcy terenów górskich oraz uchodźcy mieszkający w osiedlach przesiedleńczych.
Cypr musi przyspieszyć modernizację budynków
Według Krajowego Planu Renowacji Budynków Cypr powinien przeprowadzać około 3365 gruntownych modernizacji energetycznych domów rocznie w latach 2026–2030.
To konieczne, aby osiągnąć unijne cele klimatyczne i energetyczne.
Obecnie około 85 procent budynków na Cyprze zostało wybudowanych jeszcze przed wprowadzeniem minimalnych standardów efektywności energetycznej.
Szacuje się, że sektor mieszkaniowy odpowiada za około 21 procent całkowitego zużycia energii na wyspie.
FAQ
Kto będzie mógł skorzystać z nowych dotacji?
Programy mają być skierowane głównie do gospodarstw domowych zagrożonych ubóstwem energetycznym.
Na co będzie można otrzymać dofinansowanie?
Między innymi na ocieplenie domu, wymianę klimatyzacji, pompy ciepła, fotowoltaikę i magazyny energii.
Ile pieniędzy ma trafić na nowe programy?
Łączna wartość wsparcia może wynieść około 100 mln euro w latach 2026–2032
