Cypryjski Urząd Kontroli Państwowej alarmuje o poważnych słabościach w systemie kontroli podatku VAT. Z opublikowanego raportu wynika, że przez lata dochodziło do opóźnień w kontrolach, niewystarczającej weryfikacji zwrotów podatku oraz ryzyka utraty milionów euro wpływów do budżetu. Jednocześnie pozytywnie oceniono działalność nowo utworzonej Ogólnokrajowej Jednostki Kontroli VAT, której pierwsze wyniki uznano za bardzo obiecujące.
Nowa jednostka przynosi efekty
Kontroler Generalny Andreas Papakonstantinou podkreśla, że decyzja o utworzeniu wyspecjalizowanej Ogólnokrajowej Jednostki Kontroli VAT była słuszna. Jej zadaniem jest prowadzenie bardziej zaawansowanych kontroli podatkowych i skuteczniejsza ochrona dochodów państwa.
W 2024 roku jednostka przeprowadziła 175 kontroli. Aż 112 z nich zakończyło się wydaniem decyzji podatkowych na łączną kwotę około 10 mln euro.
To szczególnie istotny wynik, ponieważ jednostka odpowiadała jedynie za około 5 proc. wszystkich kontroli VAT przeprowadzonych na Cyprze, a jednocześnie wykryła około jedną trzecią całkowitej kwoty dodatkowo naliczonego podatku.
Raport ujawnia poważne zaniedbania
Mimo pozytywnej oceny nowej jednostki raport wskazuje na liczne problemy w funkcjonowaniu Departamentu Podatkowego.
Kontrolerzy wykryli wieloletnie opóźnienia w prowadzeniu kontroli, przypadki ograniczania ich wyłącznie do analizy dokumentów oraz niewystarczającą weryfikację skomplikowanych transakcji, takich jak handel wewnątrzunijny czy obrót złotem.
W efekcie zdarzały się przypadki wypłacania wysokich zwrotów VAT bez odpowiedniego sprawdzenia zasadności roszczeń. W części spraw fiskus utracił możliwość dochodzenia należnych podatków, ponieważ upłynął ustawowy termin sześciu lat na przeprowadzenie skutecznej kontroli.
Rozbieżności w deklaracjach
Raport wskazuje również na przypadki rozbieżności pomiędzy deklaracjami VAT i podatku dochodowego.
Kontrolerzy odnotowali także brak wymaganych sprawozdań finansowych oraz sytuacje, w których nie wyciągano konsekwencji wobec osób składających nieprawidłowe deklaracje podatkowe.
Zdaniem Urzędu Kontroli obecny system doboru spraw do kontroli i weryfikacji zwrotów podatku nie zapewnia wystarczającej ochrony finansów publicznych.
Zalecane zmiany
W raporcie zalecono gruntowną reorganizację systemu kontroli VAT.
Urząd Kontroli rekomenduje przygotowywanie corocznego planu kontroli w oparciu o analizę ryzyka, zwiększenie liczby kontroli terenowych oraz ponowne zbadanie spraw o najwyższym ryzyku finansowym.
Eksperci zalecają również lepszą współpracę Departamentu Podatkowego z Bankiem Centralnym i innymi instytucjami państwowymi, szersze wykorzystywanie systemów analizy danych oraz szybsze reagowanie na przypadki składania nieprawdziwych deklaracji.
261 tysięcy podatników, skontrolowano zaledwie ułamek
Na koniec 2024 roku na Cyprze było zarejestrowanych 261 077 podatników VAT.
Ogólnokrajowa Jednostka Kontroli VAT przeprowadziła kontrole obejmujące zaledwie 0,07 proc. wszystkich zarejestrowanych podmiotów. Mimo tak niewielkiej skali działania przyniosły one bardzo znaczące efekty finansowe, co – zdaniem Kontrolera Generalnego – pokazuje, jak skuteczne mogą być wyspecjalizowane kontrole oparte na analizie ryzyka.
FAQ
Co wykazał raport dotyczący kontroli VAT na Cyprze?
Raport ujawnił wieloletnie opóźnienia w kontrolach, niewystarczającą weryfikację zwrotów VAT oraz ryzyko utraty dochodów budżetowych.
Jakie wyniki osiągnęła nowa Jednostka Kontroli VAT?
W 2024 roku przeprowadziła 175 kontroli, z czego 112 zakończyło się naliczeniem około 10 mln euro dodatkowego podatku.
Jakie zmiany rekomenduje Urząd Kontroli?
Raport zaleca reorganizację systemu kontroli VAT, większą liczbę kontroli terenowych, analizę ryzyka oraz lepszą wymianę danych między instytucjami.
