Mimo że Cypr dysponuje wystarczającą mocą do pokrycia letniego zapotrzebowania na energię, system elektroenergetyczny pozostaje bardzo wrażliwy na awarie. Najbardziej krytyczne są godziny wieczorne, gdy fotowoltaika przestaje produkować prąd, a zużycie energii wciąż jest bardzo wysokie.
Najtrudniejsze są godziny 18:00–22:00
Dyskusja o bezpieczeństwie energetycznym Cypru trwa od lat. Rząd, Operator Systemu Przesyłowego oraz EAC zapewniają, że obecnie dostępna moc powinna wystarczyć do pokrycia zapotrzebowania. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy dojdzie do awarii jednej z konwencjonalnych jednostek wytwórczych.
Największe obawy dotyczą godzin między 18:00 a 22:00. To właśnie wtedy zapotrzebowanie na energię pozostaje wysokie, a produkcja z instalacji fotowoltaicznych praktycznie spada do zera po zachodzie słońca.
W dzień nadwyżka, wieczorem deficyt
Cypr dysponuje obecnie około 1478 MW mocy z elektrowni konwencjonalnych oraz ponad 1040 MW z odnawialnych źródeł energii. W praktyce jednak nie wszystkie jednostki mogą pracować jednocześnie, ponieważ część przechodzi przeglądy lub remonty.
W południe, dzięki energii słonecznej, dostępna moc przekracza 2000 MW. Wieczorem sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Produkcja z fotowoltaiki zanika, a farmy wiatrowe dostarczają zaledwie około 40–50 MW energii.
Rekordowe zużycie coraz bliżej
Operator przewiduje, że podczas tegorocznych upałów maksymalne zapotrzebowanie osiągnie 1260–1300 MW. Dla porównania rekord padł 22 lipca 2024 roku i wyniósł 1294 MW.
Jeżeli w tym czasie doszłoby do poważniejszej awarii elektrowni, mogłoby zabraknąć rezerwy niezbędnej do utrzymania stabilności systemu.
Możliwe czasowe wyłączenia
W ubiegłym roku przygotowano plan awaryjny zakładający rotacyjne przerwy w dostawach energii. Odbiorców podzielono na grupy, które w razie zagrożenia mogłyby zostać odłączone od sieci na około 30 minut.
Taki scenariusz został już wykorzystany 12 sierpnia 2025 roku, gdy z powodu zagrożenia dla stabilności sieci część odbiorców została pozbawiona zasilania na maksymalnie 18 minut.
Eksperci podkreślają jednak, że celem takich działań jest uniknięcie znacznie poważniejszego i niekontrolowanego blackoutu obejmującego cały kraj.
FAQ
Kiedy ryzyko blackoutu jest największe?
Między godziną 18:00 a 22:00, gdy zapotrzebowanie na energię jest wysokie, a produkcja z fotowoltaiki praktycznie zanika.
Czy Cyprowi grożą przerwy w dostawach prądu?
Tak, jeśli podczas szczytowego zapotrzebowania dojdzie do awarii jednej z dużych elektrowni.
Dlaczego latem jest większe ryzyko?
Ze względu na intensywne korzystanie z klimatyzacji oraz spadek produkcji energii słonecznej po zachodzie słońca.
