W siedzibie ONZ w Nowym Jorku trwa nieformalna pięciostronna konferencja poświęcona kwestii cypryjskiej. W rozmowach uczestniczą przedstawiciele obu społeczności wyspy, a także Grecji, Turcji i Wielkiej Brytanii – państw gwarantów niepodległości Cypru. Spotkanie prowadzone jest pod auspicjami Sekretarza Generalnego ONZ António Guterresa, który zapowiedział ogłoszenie konkretnych decyzji jeszcze przed północą czasu lokalnego.
Główne cele spotkania
Priorytetem rozmów jest osiągnięcie porozumienia w sprawie środków budowy zaufania (MOE) – przede wszystkim otwarcia nowych przejść między obiema częściami wyspy (m.in. w obrębie murów starówki Nikozji) oraz rozpoczęcia oczyszczania terenów z min. Jak podkreślił Guterres podczas kolacji roboczej z udziałem wszystkich delegacji, oczekuje on „namacalnych rezultatów” w nawiązaniu do ustaleń z marcowego spotkania w Genewie.
Zarówno ONZ, jak i większość uczestników rozmów, podkreśla, że celem konferencji nie jest jeszcze przełom polityczny, lecz utrzymanie procesu negocjacyjnego przy życiu. W tym kontekście istotna będzie każda praktyczna decyzja, która przyczyni się do odbudowy wzajemnego zaufania między społecznościami.
Pełne zaangażowanie prezydenta Christodoulidesa
Prezydent Nikos Christodoulides, który przybył na konferencję w towarzystwie szefa MSZ, rzecznika rządu oraz głównego negocjatora, zadeklarował pełną gotowość do wznowienia rozmów „od punktu, w którym zakończyły się w Crans-Montana w 2017 roku”. Podczas spotkania z António Guterresem wyraził wdzięczność za jego osobiste zaangażowanie oraz podkreślił, że rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ i ramy prawne Organizacji Narodów Zjednoczonych pozostają fundamentem rozwiązania.
Turecko-cypryjska delegacja i rozmowy z Wielką Brytanią
„Władze” okupowanego przez Turcję północnego Cypru uczestniczą w rozmowach na czele z Ersinem Tatarem. Jak wynika z komunikatu „prezydenckiego biura”, Tatar odbył w poniedziałek spotkania z Guterresem oraz brytyjskim wiceministrem ds. Europy. W rozmowach towarzyszyli mu m.in. „minister spraw zagranicznych” Taksin Ertugruloglu oraz doradca ds. MOE i „komitetów technicznych”.
ONZ: To nieformalna konferencja, nie szczyt negocjacyjny
Rzeczniczka prasowa sekretarza generalnego ONZ, Stéphanie Tremblay, zaznaczyła, że jest to nieformalne spotkanie o charakterze dialogu, a nie oficjalna konferencja negocjacyjna. Jak dodała, Guterres odbył wcześniej spotkania dwustronne ze wszystkimi delegacjami i oczekuje konstruktywnego podejścia oraz gotowości do wspólnych ustaleń.
Silne wsparcie ze strony Unii Europejskiej
Przywódcy instytucji unijnych – Ursula von der Leyen i António Costa – opublikowali oświadczenia, w których wyrazili pełne poparcie dla działań ONZ i zapewnili, że UE pozostaje zaangażowana w proces pokojowy zgodnie z rezolucjami Rady Bezpieczeństwa i zasadami prawa unijnego. Von der Leyen podkreśliła, że Unia jest gotowa aktywnie wspierać proces rozmów poprzez obecność specjalnego wysłannika – Johannesa Hahna.
Co dalej?
Sekretarz Generalny ONZ ma ogłosić rezultaty jeszcze przed północą czasu cypryjskiego. Wśród najbardziej prawdopodobnych decyzji wymienia się: rozpoczęcie rozminowywania konkretnych obszarów oraz otwarcie nowych przejść przez linię demarkacyjną w Nikozji.
FAQ
Czego dotyczy nieformalna konferencja w Nowym Jorku?
Spotkanie poświęcone jest środkom budowy zaufania (MOE) i utrzymaniu procesu negocjacyjnego ws. Cypru pod auspicjami ONZ.
Jakie decyzje mogą zapaść podczas rozmów?
Najbardziej realne są ustalenia dotyczące rozminowywania terenów i otwarcia nowych przejść granicznych w Nikozji.
Czy Unia Europejska uczestniczy w rozmowach?
UE nie bierze udziału bezpośrednio, ale aktywnie wspiera działania ONZ i zapowiedziała większe zaangażowanie poprzez swojego wysłannika.
