Według źródeł dyplomatycznych, Stany Zjednoczone mają przedstawić Unii Europejskiej propozycję, która zwiększy szanse na budowę nowej drogi łączącej Pafos z lotniskiem. Projekt od lat blokowany był ze względu na ochronę środowiska – planowana trasa przecina bowiem dolinę rzeki Ezousa, która znajduje się na terenie Natura 2000.
Droga jako projekt strategiczny
W normalnych warunkach realizacja inwestycji w tym miejscu narażałaby rząd Cypru na wysokie kary ze strony Brukseli. Jednak przepisy unijne przewidują wyjątek: jeśli projekt uznany zostanie za leżący w interesie publicznym lub związany z bezpieczeństwem narodowym, sankcje mogą zostać zniesione.
W przypadku Pafos kluczowe znaczenie ma obecność bazy lotniczej Andreas Papandreou, która znajduje się przy lotnisku i pełni strategiczną rolę w ramach współpracy obronnej Cypru i USA. To właśnie w tym kontekście Amerykanie mają wystąpić do Unii Europejskiej o specjalne pozwolenie.
Wzmocnienie współpracy z USA
Jeżeli droga powstanie, będzie naturalnym przedłużeniem alei Spyrosa Kyprianou od Kings Avenue Mall aż do lotniska. Inwestycja wpisuje się w szerszy plan zacieśniania relacji wojskowych z USA. W najbliższym czasie planowane są modernizacje bazy Papandreou o wartości od 10 do 14 mln euro, a także duże inwestycje w bazę morską Evangelos Florakis w Mari, gdzie koszty mogą przekroczyć 200 mln euro.
W ostatnich miesiącach Cypr dołączył także do trzech amerykańskich programów Departamentu Obrony: FMS (Foreign Military Sales), EDA (Excess Defence Articles) oraz Title 10. Dzięki temu po raz pierwszy będzie mógł kupować sprzęt wojskowy bezpośrednio od rządu USA, z pominięciem prywatnych pośredników, co pozwoli na znaczne oszczędności.
Cypryjskie bazy pozostają w cypryjskich rękach
Minister obrony Vasilis Palmas podkreślił, że zarówno baza lotnicza w Pafos, jak i morska w Mari pozostaną pod kontrolą Republiki Cypryjskiej, mimo rosnącej współpracy z Amerykanami i Europejczykami. „Bazy są cypryjskie i nie zostaną nikomu przekazane. Nasza współpraca dotyczy szkoleń, wymiany informacji i wspólnych misji, w tym ewakuacji obywateli z obszarów kryzysowych” – zaznaczył.
FAQ
Dlaczego budowa drogi do lotniska w Pafos była blokowana?
Ponieważ planowana trasa przecina obszar Natura 2000 w dolinie rzeki Ezousa, co w normalnych warunkach wiązałoby się z karami ze strony UE.
Jakie znaczenie ma baza Andreas Papandreou?
Baza przy lotnisku w Pafos ma strategiczne znaczenie dla współpracy Cypru z USA i Europą w zakresie obronności.
Co zyska Cypr dzięki programowi FMS?
Możliwość zakupu sprzętu wojskowego bezpośrednio od rządu USA po niższych cenach niż od prywatnych dostawców.
