Na posiedzeniu Komisji Transportu deputowani i przedstawiciele instytucji nie pozostawili złudzeń: TOM działa na przestarzałym systemie informatycznym, zmaga się z poważnymi brakami kadrowymi i wielomiesięcznymi kolejkami na egzaminy na prawo jazdy. Padały też zarzuty o „sprzedawanie” terminów i o częste awarie platformy rezerwacyjnej, po których znikają już ustalone wizyty.
„System z 1996 roku nie daje rady”
Przedstawiciel TOM, Giorgos Louka, przypomniał, że obecny system informatyczny wprowadzono w 1996 r., a usługi online uruchomiono w 2004 r. Nowy system tworzony jest od 2022 r., jednak „istniejący nie jest w stanie sprostać” bieżącym potrzebom. W latach 2020–2024 z TOM odeszło dziewięciu techników, pięciu awansowało, co zostawiło nieobsadzone etaty na poziomie A5. Jak dodano, inżynierowie z tytułami podyplomowymi „przychodzą, szkolą się i odchodzą”, co utrudnia stabilne funkcjonowanie działu.
Rekordowe obłożenie i długie oczekiwanie
Wzrosła liczba rezerwacji egzaminów praktycznych: w Limassol z 10 088 (2017) do 16 356 (2024), w Pafos z 4 773 do 9 165, a w Nikozji z ~12 000 do 15 143. Średni czas oczekiwania w 2024 r. wynosił: Nikozja 84 dni, Limassol 128, Pafos 77, Ammochostos 83 (dla porównania: w 2017 r. — odpowiednio 91,2 / 72 / 57 / 116). Jednocześnie liczba „learner permits” rosła: w Nikozji 5 327 (2022), 6 660 (2023), ~7 000 (2024); w Limassol 4 200 (2022) i ~5 000 (2024). W wielu miastach wzrosła także liczba „konwersji” uprawnień (np. w Pafos: 1 100 → 1 838 → 2 115 w latach 2022–2024).
Politycy: zła architektura systemu, podejrzenia nadużyć
Posłowie różnych partii mówili o „złej architekturze” systemu, „tragedii” w biurze TOM w Pafos i codziennych skargach obywateli. Zgłaszano sygnały, że „niektórzy znajdują terminy, a inni nie”, a nawet że po awariach platformy umawiane wizyty przepadają. Wskazywano na ośmiomiesięczne kolejki w Pafos; kandydaci rezerwują wówczas egzaminy w Nikozji. Pojawiły się też oskarżenia branży szkół jazdy o „fikcyjne” rezerwacje oraz nieuczciwe praktyki konkurencyjne.
Propozycje rozwiązań i bariery
Padły pytania o możliwość „zakupu usług” od prywatnych egzaminatorów, przyspieszenie rekrutacji i zmianę siatki płac. TOM odpowiedział, że w 2024 r. zdecydowano (we współpracy z KEPA) o szkoleniu egzaminatorów z innych działów, lecz okólnik Służby Administracji Publicznej zabrania używania pracowników godzinowych do nadgodzin przy egzaminach. W maju 2025 r. TOM wystąpił o zwiększenie zatrudnienia. Jednostka wskazała także na ograniczenia organizacyjne (np. wspólny kalendarz bez rozdziału na kategorie pojazdów). Komisja zażądała od TOM listy problemów i zapowiedziała wsparcie dla zwiększenia zatrudnienia.
Gdzie wąskie gardła są największe?
Limassol odnotowała największy wzrost liczby egzaminów (ponad 60% vs 2017) i najdłuższy czas oczekiwania (+56 dni). W Nikozji liczba egzaminów wzrosła o ok. 21,6%, a kolejka skróciła się o ~7 dni; w Larnace kolejka skróciła się o ~23 dni przy niewielkim wzroście egzaminów; w Ammochostos — o ~32 dni przy 50% wzroście egzaminów. TOM ocenia, że szczególnie problematyczne są ponowne egzaminy — brak wolnych terminów z nadgodzin podwaja czas oczekiwania kandydatów.
FAQ
Dlaczego platforma TOM tak często zawodzi?
Działa na systemie z 1996 r. rozbudowanym o usługi online z 2004 r.; jego wydajność nie odpowiada dzisiejszemu popytowi. Nowy system rozwijany jest od 2022 r., ale jeszcze nie zastąpił obecnego.
Skąd tak długie kolejki na egzaminy?
To splot wzrostu liczby kandydatów, braków kadrowych (odchodzący technicy/egzaminatorzy), ograniczeń organizacyjnych (wspólny kalendarz, brak rozdziału kategorii) i braku nadgodzin dla części pracowników.
Co może poprawić sytuację?
Zwiększenie zatrudnienia (TOM szacuje potrzebę +20 techników), szybsza rekrutacja i szkolenia, ewentualne korzystanie z egzaminatorów zewnętrznych (wymaga decyzji politycznych) oraz możliwie szybkie wdrożenie nowego systemu IT.
