Cypr stoi u progu największej modernizacji infrastruktury wodnej w swojej historii. Departament Rozwoju Zasobów Wodnych (TAW) zabezpieczył środki, które w ciągu najbliższych trzech lat przekroczą wszystkie wydatki z minionej dekady. W budżecie na 2026 rok zaplanowano ponad 200 mln euro na projekty związane z bezpieczeństwem wodnym, remontem zapór, rozbudową systemów odsalania oraz poprawą zaopatrzenia w wodę w mniejszych wspólnotach wiejskich.
Największe środki w historii na produkcję wody
Największą pozycję budżetową stanowi zakup odsolonej wody – 142 mln euro, co jest najwyższą kwotą w historii cypryjskich budżetów wodnych. Dodatkowo przewidziano 26 mln euro na projekty TAW i 40 mln euro współfinansowane ze środków Unii Europejskiej. Rząd zamierza także przekazać milion euro w formie dotacji dla wspólnot, które realizują inwestycje ograniczające straty wody i usprawniające lokalne systemy.
Zmiany są odpowiedzią na narastające zagrożenie suszą. Cypr od lat zmaga się z nieregularnymi opadami i opróżniającymi się zbiornikami retencyjnymi. Według władz, konieczne jest trwałe unowocześnienie infrastruktury zamiast doraźnych działań kryzysowych.
Remont zapór i techniczna autonomia TAW
Rozpoczęto szeroko zakrojone prace konserwacyjne we wszystkich głównych zaporach na wyspie. Po raz pierwszy przygotowano szczegółowy plan krótkoterminowych i średnioterminowych inwestycji, obejmujący także konsultacje z międzynarodowymi ekspertami. Departament planuje uniezależnić się technicznie, kupując własne urządzenia do napraw betonowych konstrukcji i prowadzenia odwiertów. Dzięki temu ma reagować szybciej na awarie i ograniczać koszty zewnętrznych zleceń.
Strategia odsalania: mobilne i stałe jednostki
Kluczowym elementem nowej strategii są mobilne jednostki odsalania (KMA), które już funkcjonują m.in. w Moni i Kissonerze. Kolejne zostaną zainstalowane w Limassol, przy rzece Garyllis oraz w Episkopi. Trwają też przygotowania do budowy stałych jednostek odsalania w Limassol i w wolnej Famaguscie, które mają działać do 2029 roku i wykorzystywać odnawialne źródła energii.
To odpowiedź na wieloletnią suszę – woda z odsalania ma stać się głównym filarem zaopatrzenia wyspy w okresach kryzysowych.
Projekty lokalne i wiejskie
Program inwestycji obejmuje także obszary wiejskie. Ponad 5 mln euro trafi na poprawę sieci wodociągowych w małych wspólnotach, takich jak Pedoulas, Nikitari czy Tala. Prace przewidują budowę nowych zbiorników, wymianę starych rur i wykorzystanie lokalnych odwiertów. Modernizowane są także systemy irygacyjne w regionach rolniczych, w tym w Solii, Marathasie i Kokkinochoria.
FAQ
Dlaczego Cypr zwiększa inwestycje w sektor wodny?
Z powodu długotrwałej suszy i rosnącego zapotrzebowania na wodę konieczna stała się trwała modernizacja zapór, sieci i odsalania.
Czy zapory na Cyprze są bezpieczne?
TAW prowadzi obecnie konserwacje wszystkich głównych zapór, korzystając z ekspertyz międzynarodowych inżynierów, aby zapobiec awariom.
Kiedy powstaną nowe jednostki odsalania?
Stałe jednostki w Limassol i regionie Famagusty mają rozpocząć pracę do 2029 roku, a pierwsze przygotowania rozpoczną się jeszcze w tym roku.
