Propozycje Komisji Europejskiej dotyczące znaczącego podniesienia akcyzy na papierosy i nowe produkty nikotynowe wywołały sprzeciw co najmniej 12 państw członkowskich. Podczas obrad Rady Ecofin w Luksemburgu kraje, w tym Cypr, ostrzegły, że tak drastyczne podwyżki mogą przyspieszyć rozwój czarnego rynku tytoniowego, który już dziś kosztuje wyspę miliony euro rocznie.
Trzykrotna podwyżka minimalnej akcyzy
Plan Komisji zakłada niemal potrojenie minimalnych stawek podatku na papierosy oraz – po raz pierwszy – objęcie podatkiem e-papierosów i podgrzewaczy tytoniu. Minimalna akcyza miałaby wzrosnąć:
- z 90 do 215 euro za 1 000 papierosów,
- ze stawki 60% do 63% średniej ceny detalicznej,
- tytoń do skrętów: 62% lub min. 215 euro za kg.
Nowe produkty nikotynowe, takie jak e-papierosy i podgrzewacze, byłyby objęte minimalnym podatkiem w wysokości 45% od 2028 r., rosnącym do 88 euro za 1 000 sztuk do 2032 r.
Dla Cypru oznaczałoby to wzrost cen papierosów z 4,50–5,00 euro do nawet 7,50 euro za paczkę. Tytoń do skręcania mógłby zdrożeć niemal dwukrotnie – do około 13 euro.
Ostrzeżenie: wzrost przemytu z północy
Cypr już dziś zmaga się z narastającym problemem nielegalnych papierosów przemycanych z okupowanej części wyspy. Według najnowszych danych:
- 14,3% papierosów konsumowanych na Cyprze w 2024 r. pochodziło z nielegalnych źródeł (wzrost z 11% w 2023 r.),
- to około 130 milionów nielegalnych papierosów rocznie,
- państwo traci na tym 22 mln euro wpływów z podatków.
Wprowadzenie drastycznych podwyżek – ostrzegają cypryjskie władze – tylko zwiększy różnicę cen między południem a północą, zachęcając konsumentów do przemytu.
Europa podzielona
Reformę popiera komisarz ds. klimatu i zielonego wzrostu Wopke Hoekstra, argumentując, że Europa wciąż jest jednym z najbardziej palących kontynentów na świecie, a nowe produkty nikotynowe celowo kierowane są do młodzieży.
Jednak 12 państw, w tym Włochy, Grecja, Bułgaria, Rumunia i Węgry, podkreśliło, że podwyżki są zbyt gwałtowne i mogą przynieść odwrotny skutek – nie ograniczenie palenia, lecz rozwój czarnego rynku.
Cypr w czołówce palących
Oficjalne dane wskazują, że pali 29% mieszkańców Cypru – siódmy najwyższy wynik w UE. Na szczycie pozostają kraje Europy Południowo-Wschodniej:
- Bułgaria – 37%
- Grecja – 36%
- Chorwacja – 35%
- Rumunia – 34%
FAQ
Czy ceny papierosów na Cyprze naprawdę wzrosną do 7,50 euro?
Tak, według szacunków podwyżka akcyzy może podnieść ceny paczki o około 2–3 euro.
Czy nowe podatki obejmą e-papierosy i podgrzewacze tytoniu?
Tak, po raz pierwszy UE chce objąć je minimalną akcyzą obowiązującą w całej Wspólnocie.
Czy podwyżki zmniejszą liczbę palaczy?
Eksperci ostrzegają, że mogą raczej zwiększyć przemyt i sprzedaż nielegalną, szczególnie w krajach takich jak Cypr.
