W obliczu kolejnych pożarów w regionie Pafos, nawet po zakończeniu sezonu letniego, coraz częściej powraca dyskusja o wykorzystaniu wypasu kóz i owiec jako naturalnej metody zapobiegania rozprzestrzenianiu się ognia. Jak podkreśla przewodniczący Federacji Łowiectwa i Ochrony Dzikiej Przyrody w Pafos, Giorgos Theodosiou, to tradycyjna praktyka, która może odegrać kluczową rolę w nowoczesnej polityce ochrony lasów.
Zwierzęta zamiast maszyn
Stada zwierząt zmniejszają ilość suchej roślinności, traw i niskich krzewów – czyli materiału, który najczęściej podsyca pożary. Tworzą także naturalne „korytarze” bez roślinności, działające jak pasy przeciwpożarowe. Zdaniem Theodosiou, taki sposób działania jest nie tylko ekologiczny, ale również ekonomiczny – tańszy niż mechaniczne oczyszczanie terenów i możliwy do zastosowania nawet w trudno dostępnych obszarach.
Wypas wspiera ponadto zachowanie bioróżnorodności i równowagi ekologicznej, a jednocześnie stanowi wsparcie dla życia na wsi oraz lokalnych hodowców.
Konieczna współpraca państwa i hodowców
Aby w pełni wykorzystać potencjał tej metody, konieczny jest plan działania: identyfikacja terenów wysokiego ryzyka, programy wsparcia dla pasterzy – np. poprzez dopłaty lub pozwolenia – oraz szkolenia z zakresu zrównoważonego wypasu, aby uniknąć degradacji gleby. Niezbędna jest również stała kontrola, by nie dopuścić do nadmiernego wypasu.
Theodosiou przytacza przykłady z Grecji, gdzie w Atenach i na zboczach Hymetu prowadzone są pilotażowe programy oczyszczania terenów leśnych poprzez wypas. Podobne inicjatywy pojawiają się w zachodniej Grecji i na Peloponezie, gdzie pasterze są angażowani w okresach najwyższego zagrożenia pożarowego.
Włączenie pasterzy do systemu zapobiegania pożarom – uważa Theodosiou – to proste, skuteczne i wielowymiarowe rozwiązanie, które łączy tradycję z ochroną środowiska, gospodarką i bezpieczeństwem publicznym.
FAQ
Dlaczego wypas zwierząt może zapobiegać pożarom?
Kozy i owce zjadają suchą roślinność, zmniejszając ilość materiału palnego, który sprzyja szybkiemu rozprzestrzenianiu się ognia.
Czy ta metoda jest stosowana w innych krajach?
Tak, w Grecji działają już pilotażowe programy wypasu na terenach leśnych, m.in. w Atenach i na Peloponezie.
Czy to rozwiązanie może zastąpić sprzęt gaśniczy i maszyny?
Nie zastępuje służb, ale może znacząco obniżyć ryzyko pożarów, szczególnie w trudno dostępnych obszarach.
