Na Cyprze zaprezentowano pierwszego w historii interaktywnego przewodnika muzealnego opartego na sztucznej inteligencji. „Tefkros” – projekt Fundacji Kulturalnej Banku Cypru – ma zrewolucjonizować sposób, w jaki zwiedzający poznają historię i kulturę wyspy.
Od szkicu do żywego dialogu
Pomysł zrodził się z inspiracji dyrektora Fundacji, dr. Yiannisa Toumazisa, który – jak sam wspomina – poznał młodego cypryjskiego naukowca Elpidoforosa Anastasiou po obejrzeniu programu BBC o sztucznej inteligencji. „Opisałem mu moją wizję przewodnika, który potrafi mówić, reagować i okazywać emocje – i tak rozpoczęła się podróż Tefkrosa” – powiedział Toumazis.
Robot został w całości wykonany w technologii druku 3D z lekkich, trwałych materiałów polimerowych. Ma około 75 cm wysokości, waży poniżej siedmiu kilogramów, a jego wygląd inspirowany jest starożytną cypryjską sztuką – z geometrycznymi wzorami i rdzawobrązową powłoką przypominającą gliniane artefakty.
Tefkros komunikuje się poprzez animowaną twarz, która potrafi wyrażać ciekawość, radość czy zdziwienie, czyniąc rozmowę z nim bardziej naturalną. Jego system oparty na AI i uczeniu maszynowym umożliwia prowadzenie indywidualnych rozmów i dopasowywanie treści do wieku i zainteresowań odwiedzających.
Nowa era w muzeach Cypru
Tefkros zadebiutuje w Muzeum Historii Cypryjskiego Mennictwa w Nikozji, a w kolejnych miesiącach będzie pojawiać się w innych placówkach Fundacji, a nawet w szkołach w ramach specjalnych programów edukacyjnych.
Minister edukacji Athena Michailidou, obecna podczas inauguracji, podkreśliła znaczenie wykorzystania sztucznej inteligencji w edukacji kulturalnej. „To przykład, jak technologia może otwierać kulturę dla wszystkich” – powiedziała.
Projekt powstał w ramach inicjatywy Steam Space & AI Research w Centrum Doskonałości Eratostenes na Cypryjskim Uniwersytecie Technologicznym (CUT). Nad zawartością merytoryczną czuwała archeolożka Andrea Oratiou, która wzbogaciła system o wiedzę historyczną i dokumentację naukową.
Symbol nowego początku
Nazwa robota nie jest przypadkowa – Tefkros był mitycznym założycielem Salaminy, który po wojnie trojańskiej przybył na Cypr, by stworzyć nowe miasto. Jak podkreśla dr Toumazis, „dzisiejszy Tefkros również tworzy coś nowego – most między przeszłością a przyszłością”.
Fundacja Banku Cypru zapowiada, że wkrótce ogłosi godziny, w których zwiedzający będą mogli spotkać Tefkrosa w muzeum.
FAQ
Czym jest Tefkros?
To pierwszy na Cyprze (i jeden z pierwszych na świecie) interaktywny robot-przewodnik muzealny zasilany sztuczną inteligencją, opracowany przez Fundację Kulturalną Banku Cypru.
Gdzie można spotkać Tefkrosa?
Na początek w Muzeum Historii Cypryjskiego Mennictwa w Nikozji. Później odwiedzi inne muzea i szkoły w ramach programów edukacyjnych.
Dlaczego wybrano imię Tefkros?
Nawiązuje ono do mitycznego założyciela Salaminy – symbolu tworzenia nowego świata. Robot ma łączyć dawne dziedzictwo z nowoczesną technologią.
