Nowy raport Education and Training Monitor 2024 Komisji Europejskiej pokazuje, że Cypr pozostaje wśród najsłabszych państw UE pod względem kluczowych kompetencji młodzieży. Dotyczy to zarówno umiejętności technicznych i cyfrowych, jak i udziału w edukacji zawodowej, która przygotowuje uczniów do rynku pracy zmieniającego się w błyskawicznym tempie.
Jedne z najniższych wyników VET w całej Unii
Udział cypryjskich uczniów w kształceniu zawodowym (VET) należy do absolutnie najniższych w Europie. Zaledwie 17,9 proc. uczniów szkoły średniej wybiera techniczną lub zawodową ścieżkę kształcenia, podczas gdy średnia unijna wynosi 52,4 proc..
Komisja ostrzega, że tak niskie zainteresowanie ogranicza rozwój praktycznych i laboratoryjnych umiejętności niezbędnych w erze zielonej i cyfrowej transformacji. Podobnie słabo wypada praktyczne doświadczenie absolwentów: jedynie 39,2 proc. z nich przeszło realne szkolenia zawodowe, podczas gdy w UE odsetek ten sięga 65 proc.
STEM? Cypryjscy studenci wybierają je najrzadziej
Problem przenosi się także na uniwersytety. Choć Cypr ma jeden z najwyższych w UE wskaźników osób z wyższym wykształceniem, to jednocześnie zajmuje jedno z ostatnich miejsc pod względem liczby studentów wybierających kierunki STEM – naukę, technologię, inżynierię i matematykę.
Komisja zauważa, że to bezpośredni efekt słabej bazy umiejętności technicznych budowanej już na etapie szkolnym.
Wciąż duży deficyt kompetencji cyfrowych
Cypr ma również poważną lukę w kompetencjach cyfrowych. Tylko 49,5 proc. mieszkańców ma co najmniej podstawowe umiejętności cyfrowe. To wynik wyraźnie poniżej średniej unijnej (55,6 proc.).
Braki dotyczą nie tylko dorosłych – uczniowie także nie zdobywają w szkołach cyfrowych i technologicznych kompetencji uznawanych dziś za fundamentalne.
Komisja: to strukturalny kryzys umiejętności
Raport KE wskazuje, że połączenie trzech elementów – bardzo niskiej popularności VET, słabych wyników w STEM i poważnego deficytu kompetencji cyfrowych – prowadzi do powstania „strukturalnego problemu umiejętności”.
To z kolei uderza w konkurencyjność, innowacyjność i zdolność cypryjskiej gospodarki do dostosowania się do nowych wymagań rynku pracy.
Ministerstwo Edukacji według raportu przyznaje, że konieczne są głębokie reformy, w tym wzmocnienie edukacji technicznej i cyfrowej. Jednak – jak zaznacza KE – odległość do unijnej średniej pozostaje bardzo duża, a dotychczasowe działania nie przynoszą jeszcze widocznej poprawy.
FAQ
1. Dlaczego Cypr ma tak niski udział uczniów w edukacji zawodowej?
Według KE wynika to z wieloletnich zaniedbań w promocji kształcenia technicznego i słabego wsparcia infrastruktury praktycznej.
2. Jakie są konsekwencje niskiego poziomu umiejętności STEM i cyfrowych?
Ograniczona innowacyjność gospodarki, gorsze szanse młodych na rynku pracy i trudności w zielonej oraz cyfrowej transformacji.
3. Jakie działania planuje cypryjskie Ministerstwo Edukacji?
Reformy mają koncentrować się na wzmocnieniu VET, rozwoju umiejętności cyfrowych i unowocześnieniu programów nauczania, lecz KE wskazuje, że tempo zmian jest niewystarczające.
