Rada Europy alarmuje, że choć przestępstwa z nienawiści i mowa nienawiści pozostają na Cyprze stosunkowo rzadkie, ogólny klimat tolerancji i wzajemnego szacunku wyraźnie się pogorszył. W opublikowanej opinii zwrócono uwagę na przypadki werbalnych ataków i przemocy motywowanej rasistowsko, głównie wobec uchodźców i migrantów spoza Europy, a także wobec obrońców praw człowieka.
Rosnąca różnorodność, ale także nowe wyzwania
Cypr staje się coraz bardziej wielokulturowy — 20 procent mieszkańców to obywatele innych państw. Jednocześnie Rada Europy wskazuje, że konstytucyjny system bi-komunalny nadal wymusza na wszystkich obywatelach przynależność do społeczności greckich lub tureckich Cypryjczyków, ograniczając tym samym prawo do swobodnej samookreślenia, szczególnie w przypadku kobiet i dzieci.
W raporcie podkreślono, że uznane przez państwo mniejszości — Ormianie, Łacinnicy i Maronici — pozostają integralną częścią cypryjskiego społeczeństwa, jednak wciąż napotykają bariery w dostępie do pełni swoich praw. Gurbeti Roma nadal nie mają prawnego uznania swojej odrębnej tożsamości, a ich warunki życia określono jako „trudne”.
Edukacja, język i integracja — największe braki
Rada Europy zauważa, że nauczanie języków mniejszości — w tym ormiańskiego i cypryjskiego arabskiego maronickiego — pozostaje niewystarczające. Problemem jest brak przeszkolonych nauczycieli oraz ograniczona liczba zajęć. Podkreślono również, że pomimo statusu języka urzędowego, wielu użytkowników języka tureckiego nadal ma trudności z jego praktycznym używaniem w administracji.
Raport wskazuje także na zbyt małą liczbę zgłaszanych przypadków dyskryminacji do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, które pełni funkcję organu ds. równości. Rada Europy sugeruje, że rzeczywista skala problemu może być większa niż oficjalne statystyki.
Wsparcie dla mniejszości — różnice i zaniedbania
Państwo wspiera działania kulturalne Ormian, Łacinników i Maronitów, jednak wsparcie to nie obejmuje społeczności Gurbeti Roma. W opinii zauważono, że te trzy uznane wspólnoty aktywnie uczestniczą w życiu gospodarczym i społecznym kraju, natomiast społeczność romska od lat doświadcza wykluczenia.
Zwrócono również uwagę na brak jasnego mandatu i odpowiedniego finansowania dla koordynatora ds. grup religijnych, powołanego w 2024 roku. Jego rola — zdaniem Rady Europy — wymaga pilnego doprecyzowania.
Priorytetowe zalecenia dla Cypru
Wśród najważniejszych rekomendacji znalazło się formalne mianowanie koordynatora dla grup religijnych bez dalszych opóźnień, publikacja danych ze spisu ludności dotyczących romskich Cypryjczyków oraz poprawa oferty językowej poprzez zwiększenie częstotliwości zajęć i utworzenie katedr studiów ormiańskich i maronickich na Uniwersytecie Cypryjskim.
Rada Europy zaapelowała także o natychmiastowe szkolenia dla policji, prokuratorów i sędziów dotyczące skutecznego zwalczania przestępstw z nienawiści i mowy nienawiści oraz właściwego prowadzenia postępowań.
FAQ
Jakie są główne problemy wskazane przez Radę Europy?
Pogarszający się klimat tolerancji, przypadki przemocy motywowanej rasowo oraz ograniczenia wynikające z konstytucyjnego systemu wspólnotowego.
Które społeczności wymagają największego wsparcia?
Rada Europy zwraca szczególną uwagę na Gurbeti Roma, którzy wciąż mają bardzo ograniczony dostęp do swoich praw i żyją w trudnych warunkach.
Jakie działania rekomenduje raport?
Zwiększenie wsparcia edukacyjnego dla języków mniejszości, publikację danych dotyczących Cypryjskich Romów, szkolenia służb oraz rozszerzenie instytucjonalnego wsparcia dla mniejszości.
