Zarządzanie zasobami wodnymi na Cyprze znalazło się w ogniu krytyki podczas posiedzenia parlamentarnej Komisji Kontroli. Posłowie i eksperci wskazali na systemowe opóźnienia, straty sięgające 40%, brak koordynacji i niedoinwestowanie infrastruktury, które zagrażają zarówno codziennemu funkcjonowaniu społeczności, jak i długoterminowemu przetrwaniu wyspy.
Przedstawiciel organizacji samorządowej dystryktu Larnaka, Angelos Hadjicharalambous, poinformował, że w 2025 roku wiele gmin jest zmuszonych korzystać z cystern wodnych. Straty w sieci sięgają nawet 40%, a obniżenie ich do akceptowalnego poziomu 20% wymaga nakładów rzędu 40 mln euro.
Podobne problemy występują w innych regionach: w Famaguscie straty wynoszą 37%, w Limassol przekraczają 40%. W Nikozji odnotowano nawet 8–9-dniowe przerwy w dostawach wody, a infrastruktura burzowa i retencyjna pozostaje w planach.
Raport Audytora: zaniedbane tamy i brak kontroli
Audytor Generalny Andreas Papaconstantinou przypomniał, że od 2016 roku większość zaleceń wciąż pozostaje niewdrożona. Raport wskazuje na poważne zaniedbania:
- Rada Wodna zbiera się zaledwie raz czy dwa razy w roku.
- Z planowanych 60 inwestycji za 1,5 mld euro ukończono tylko 14.
- Około 15 prywatnych tam działa bez certyfikacji, a duże zbiorniki nie przeszły niezależnej kontroli.
- W wielu obiektach brakuje map zalewowych, instrukcji obsługi i konserwacji.
Szczególnie niepokojący jest przypadek tamy w Mavrokolymbos, gdzie w styczniu 2025 roku doszło do poważnego wycieku i konieczności całkowitego opróżnienia zbiornika.
Wysokie koszty odsalania i zanieczyszczone wody gruntowe
Choć instalacje odsalania zapewniają wodę pitną, ich eksploatacja wiąże się z wysokimi kosztami, zużyciem energii i negatywnym wpływem na środowisko (zasolenie). Jednocześnie aż 64% cypryjskich wód gruntowych jest skażonych azotanami lub zasolonych, a wiele studni funkcjonuje nielegalnie.
„Jedno z wielkich pytań przetrwania”
Posłowie nie kryli obaw. Christos Christofides określił kryzys wodny jako „jedno z wielkich narodowych pytań przetrwania”. Savia Orphanidou wezwała do holistycznego planowania, zwłaszcza z uwagi na rolnictwo. Rita Superman podkreśliła brak wiedzy i procedur obsługi infrastruktury, a przewodniczący komisji Zacharias Koulias stwierdził: „Codziennie tracimy do 35% wody, a nikt nie reaguje”.
Przedstawiciele rolników ostrzegli, że opieszałość i brak działań oznaczają katastrofę dla rolnictwa i hodowli. Zaapelowali, by raporty Audytora Generalnego miały charakter wiążący, tak by państwo musiało podejmować działania naprawcze.
FAQ
Jakie są największe problemy w gospodarowaniu wodą na Cyprze?
Najpoważniejsze to straty sięgające 40%, brak konserwacji tam, przestarzała infrastruktura i wysokie koszty odsalania.
Dlaczego sytuacja jest szczególnie groźna teraz?
Zmiany klimatyczne powodują coraz częstsze susze, a zaniedbane sieci i opóźnione inwestycje sprawiają, że brak wody dotyka całe społeczności.
Jakie rozwiązania proponują eksperci?
Wymianę sieci wodociągowych, pełną certyfikację i kontrole tam, lepsze wykorzystanie wody oczyszczonej, a także zwiększenie kadr w Departamencie Rozwoju Wodnego.
