Handlowe relacje Cypru z Australią w sektorze spożywczym znalazły się w stanie faktycznego kryzysu po decyzji australijskiego Ministerstwa Rolnictwa, Rybołówstwa i Leśnictwa o usunięciu Cypru z listy krajów wolnych od pryszczycy (FMD). Decyzja została ogłoszona 19 grudnia 2025 roku i ma bezpośredni związek z doniesieniami o ognisku choroby na obszarze okupowanym, pozostającym poza kontrolą Republiki Cypryjskiej.
Co istotne, Australia zastosowała działanie wsteczne przepisów od 8 listopada 2025 roku, co już teraz uderza w importerów, producentów i eksporterów cypryjskiej żywności.
Pryszczyca na „północy” i reakcja Australii
Australijskie władze, znane z jednych z najbardziej restrykcyjnych procedur bioasekuracyjnych na świecie, nie rozróżniły sytuacji politycznej na wyspie. Informacje o pryszczycy na obszarze okupowanym wystarczyły, by cała wyspa została objęta sankcjami handlowymi.
W reakcji na sytuację na Cyprze przebywa już czteroosobowy zespół EU Veterinary Emergency Team Komisji Europejskiej. Eksperci zostali skierowani na wyspę na pilny wniosek cypryjskich służb weterynaryjnych, aby ocenić skalę zagrożenia w części okupowanej.
Halloumi pod szczególnym nadzorem
Najbardziej dotkliwe konsekwencje dotyczą halloumi, jednego z kluczowych produktów eksportowych Cypru. Australia zakazała importu sera, który nie był dojrzewany co najmniej 30 dni lub nie spełnia rygorystycznych norm kwasowości (pH 6 lub niższe).
Według danych Statystycznej Służby Cypru, rocznie na rynek australijski trafia około 2000 ton halloumi, o łącznej wartości około 15 milionów euro. Dla producentów to realne ryzyko utraty jednego z najważniejszych rynków pozaeuropejskich.
Lista zakazanych produktów jest długa
Australijskie restrykcje obejmują praktycznie cały sektor produktów pochodzenia zwierzęcego. Zakaz lub ścisła kontrola dotyczy wszystkich cypryjskich wyrobów mleczarskich, mięsa i produktów pochodnych z bydła, owiec, świń i jeleni, a także jelit wykorzystywanych w produkcji kiełbas.
Ograniczenia obejmują również produkty przewożone prywatnie przez pasażerów, przesyłki pocztowe, materiały hodowlane, pasze, karmy dla zwierząt domowych oraz specjalistyczne produkty laboratoryjne zawierające płyny lub tkanki zwierzęce.
Co z towarami będącymi w drodze
Australijski rząd zapowiedział, że ładunki już znajdujące się w transporcie będą rozpatrywane indywidualnie. Produkty wyprodukowane przed 8 listopada 2025 roku mogą zostać dopuszczone po dodatkowych kontrolach. Towary wytworzone po tej dacie nie zostaną wpuszczone na rynek i trafią do ponownego wywozu lub zniszczenia.
Przewidziano jednak wyjątki. Zakaz nie obejmuje czekolady w postaci stałej, wybranych dojrzałych serów spełniających określone warunki oraz produktów zawierających mniej niż 10 procent składników mlecznych.
Poważne konsekwencje dla gospodarki
Decyzja Australii jest kolejnym przykładem tego, jak wydarzenia na obszarze okupowanym mają bezpośrednie konsekwencje dla całej Republiki Cypryjskiej. Skala strat dla eksporterów i producentów może okazać się znacząca, zwłaszcza jeśli restrykcje utrzymają się dłużej.
FAQ
Dlaczego Australia objęła Cypr restrykcjami?
Z powodu informacji o pryszczycy wykrytej na obszarze okupowanym Cypru.
Jakie produkty są najbardziej dotknięte zakazem?
Przede wszystkim halloumi, produkty mleczne, mięso oraz wyroby pochodzenia zwierzęcego.
Czy wszystkie towary zostaną cofnięte?
Nie. Produkty wytworzone przed 8 listopada 2025 r. mogą zostać dopuszczone po kontroli.
