Strategiczna zmiana kierunku po kryzysie 2013 roku
Nowa strategia w zakresie modernizacji Gwardii Narodowej Cypru zaczęła się kształtować już po kryzysie finansowym w 2013 roku. Wówczas, po latach uzależnienia od rosyjskiego sprzętu wojskowego, Nikozja zaczęła szukać partnerów wśród zachodnich sojuszników.
Decyzja o zmianie kierunku została podjęta jeszcze przed wojną w Ukrainie i sankcjami wobec Rosji. Od tamtej pory Cypr stopniowo odchodzi od zakupów w Moskwie, a jego armia coraz wyraźniej wpisuje się w europejską i atlantycką architekturę bezpieczeństwa.
Izrael i nowoczesne systemy obrony
Pierwszym przełomem była współpraca z Izraelem, która przyniosła dostawę okrętu patrolowego „Ioannidis” w 2018 roku. W tym samym czasie do jednostek specjalnych trafiły izraelskie karabiny Tavor, które zastąpiły niemieckie G3 i wprowadziły nowy standard amunicji 5.56×45 mm, zgodny z normami NATO.
Największy krok w modernizacji przyniosła jednak decyzja o zakupie systemu obrony przeciwlotniczej Barak MX – jednego z najbardziej zaawansowanych technologicznie systemów na świecie, zdolnego do zwalczania wielu typów zagrożeń. Proces dostaw rozpoczął się w 2021 roku, a do końca bieżącego roku system ma osiągnąć pełną gotowość bojową.
Współpraca z Francją, Niemcami i Serbią
W 2023 roku Cypr podpisał kontrakt z Airbus Helicopters na sześć śmigłowców szturmowych H145M, które zastąpią rosyjskie Mi-35 sprzedane Serbii za 105 mln euro.
Z kolei z Belgradem Nikozja nawiązała współpracę w zakresie artylerii – kupując samobieżne haubice NORA B-52 oraz wieloprowadnicowe wyrzutnie rakiet TAMNAVA, które zwiększają zasięg ognia do 70 kilometrów. Oba systemy powstały w ramach umów obronnych podpisanych między rządami Cypru i Serbii.
Kierunek: USA
Po zniesieniu amerykańskiego embarga na sprzedaż broni Cyprowi, Nikozja rozpoczęła rozmowy z Waszyngtonem w sprawie zakupu nowoczesnych systemów obronnych. Pierwsze decyzje spodziewane są w 2026 roku.
Jak podkreślają wojskowi, celem jest pełne uniezależnienie się od sprzętu rosyjskiego, w tym czołgów T-80, które mają być zastąpione nowymi maszynami – potencjalnie amerykańskimi, niemieckimi lub izraelskimi.
Koniec ery rosyjskiej broni
Choć część rosyjskiego sprzętu, zwłaszcza systemy przeciwlotnicze, wciąż pozostaje w służbie, Gwardia Narodowa przygotowuje się do ich stopniowego wycofania. Zmiana kierunku jest nie tylko techniczna, ale i polityczna – oznacza pełne wpisanie Cypru w zachodni system obronny.
FAQ
Dlaczego Cypr odchodzi od rosyjskiego sprzętu wojskowego?
Zmiana kierunku wynika z sankcji wobec Rosji, konieczności modernizacji armii i chęci integracji z zachodnimi systemami obrony.
Które kraje dostarczają teraz sprzęt cypryjskiej armii?
Najważniejsi partnerzy to Izrael, Francja, Niemcy, Serbia i Stany Zjednoczone.
Co zastąpi rosyjskie systemy w Gwardii Narodowej?
Nowoczesne systemy obrony przeciwlotniczej Barak MX, śmigłowce Airbus H145M oraz rozważane w przyszłości czołgi zachodniej produkcji.
