Na Cyprze po ponad 20 latach „zamrożenia” systemu licencji taksówkowych nadchodzi długo oczekiwana reforma. Urząd Licencji przygotowuje projekt, który ma uporządkować rynek i wprowadzić jasne zasady, nowoczesne standardy i przejrzyste opłaty, zanim ruszy proces wydawania nowych pozwoleń.
Licencje jak złoto – nawet 100 tysięcy euro
Od 2002 roku nie wydano żadnej nowej licencji taksówkowej, co sprawiło, że rynek stał się zamknięty i nieprzejrzysty. W praktyce licencje są sprzedawane lub wynajmowane na czarnym rynku, często za astronomiczne kwoty.
Według raportu Deloitte, wartość odsprzedaży jednej licencji może sięgać 100 tysięcy euro, a jej wynajem kosztuje od 3 do 18 tysięcy rocznie. Po doliczeniu paliwa, ubezpieczenia, serwisu i prowizji od platform, kierowcy często pracują po 10–12 godzin dziennie, sześć lub siedem dni w tygodniu.
„To rodzaj kartelu” – komentują eksperci. Nieliczni kontrolują licencje, większość płaci, by móc pracować, a państwo traci wpływy z podatków.
Nielegalne przewozy i brak kontroli
Zamrożony system licencji doprowadził też do rozkwitu nielegalnych przewozów. Kierowcy prywatni oferują transport przez media społecznościowe lub nieautoryzowane aplikacje, często taniej, ale bez ubezpieczenia i nadzoru.
Prezes Urzędu Licencji Despina Amerikanou przyznaje, że problem „pirackich przewozów” jest poważny: od lipca 2024 roku prawo pozwala nałożyć mandat w wysokości 700 euro za nielegalny transport – a już zarejestrowano setki przypadków.
Nowe zasady: technologia, szkolenia, przejrzystość
Zanim zostaną wydane nowe licencje, urząd chce wdrożyć system kompleksowej reformy. Projekt zakłada m.in.:
– obowiązkowe terminale płatnicze (POS) w taksówkach,
– zakaz nieoficjalnego wynajmu lub sprzedaży licencji,
– regularne szkolenia kierowców z obsługi pasażerów, pierwszej pomocy i podstaw mechaniki,
– zachęty do wymiany floty na pojazdy hybrydowe i elektryczne.
Minister transportu rozważa również aktualizację taryf, szczególnie na trasach z i na lotniska. Projekt reformy ma zostać przekazany ministerstwu do końca listopada.
Cypr potrzebuje nawet 5 tysięcy nowych taksówek
Obecnie Cypr ma zaledwie 38 aktywnych licencji taksówkowych na 100 tysięcy mieszkańców, podczas gdy średnia w Unii Europejskiej wynosi 114.
Według analiz, by zaspokoić zapotrzebowanie do 2030 roku, potrzeba od 3,2 do 5,6 tysiąca nowych licencji.
Urząd rozważa też wprowadzenie sezonowych pozwoleń dla regionów turystycznych oraz systemu elektronicznego nadzoru nad rynkiem, by zapobiec powrotowi „szarej strefy”.
Reforma, która pomoże także pasażerom
Zmiany nie mają dotyczyć wyłącznie kierowców. Oczekuje się, że nowy system usprawni transport miejski, zmniejszy korki i poprawi zaufanie do usług taksówkowych.
Starsze osoby i turyści chętniej skorzystają z taksówek, jeśli będą mieć pewność, że ceny są uczciwe, pojazdy bezpieczne, a kierowcy profesjonalni. Reforma ma więc nie tylko uporządkować rynek, ale też przyczynić się do poprawy mobilności na całej wyspie.
FAQ
Dlaczego przez 20 lat nie wydawano nowych licencji?
Rynek był zamrożony od 2002 roku, a licencje stały się towarem inwestycyjnym, kupowanym i wynajmowanym nieoficjalnie.
Co zmieni planowana reforma?
Wprowadzi obowiązkowe POS-y, szkolenia kierowców, zakaz nieoficjalnych transakcji i zachęty do modernizacji floty.
Kiedy projekt trafi do rządu?
Reforma ma być przedstawiona Ministerstwu Transportu do końca listopada 2025 roku.
