Europa mierzy się z historycznym spadkiem liczby urodzeń. Najnowsze dane pokazują, że współczynnik dzietności w Unii Europejskiej spadł do najniższego poziomu od ponad 60 lat. Trend dotyczy niemal wszystkich krajów – w tym Polski i Cypru.
Dzietność najniższa od dekad
W 2024 roku średni współczynnik dzietności w UE wyniósł zaledwie 1,34 dziecka na kobietę. To niemal o połowę mniej niż w 1964 roku, gdy wskaźnik sięgał 2,62.
Poziom ten od dawna pozostaje poniżej tzw. progu zastępowalności pokoleń, który wynosi 2,1. Oznacza to, że populacja Europy bez migracji będzie się kurczyć.
Cypr w środku stawki
Na tle Europy Cypr wypada przeciętnie. W 2024 roku wskaźnik dzietności wyniósł 1,38, co daje 26. miejsce wśród 42 analizowanych krajów.
To wynik nieco powyżej średniej UE, ale wciąż daleki od poziomu zapewniającego stabilność demograficzną.
Polska coraz niżej
Polska znajduje się w gronie krajów o najniższej dzietności w Europie. W 2024 roku wskaźnik wyniósł około 1,14 dziecka na kobietę, co plasuje ją w dolnej części zestawienia.
Co więcej, w ostatnich latach Polska odnotowała jeden z wyraźniejszych spadków – o ponad 13% w ciągu dekady. To wpisuje się w szerszy trend Europy Środkowo-Wschodniej, gdzie liczba urodzeń gwałtownie maleje.
Najwyższe i najniższe wyniki w Europie
Najwyższy współczynnik dzietności w Europie odnotowano w Czarnogórze (1,75), a wśród krajów UE – w Bułgarii (1,72). Wysokie wartości notują także Gruzja, Albania i Serbia.
Na drugim biegunie znajduje się Malta (1,01), a bardzo niskie wskaźniki mają również Hiszpania (1,10), Włochy (1,18) czy Polska.
Spadki niemal wszędzie
Dane z ostatniej dekady pokazują wyraźny trend spadkowy. W UE współczynnik dzietności spadł z 1,54 w 2014 roku do 1,34 w 2024 roku.
Największy spadek odnotowano w Turcji (ponad 30%), ale wyraźne spadki widać także w krajach skandynawskich, które wcześniej uchodziły za wzór polityki prorodzinnej.
Dlaczego rodzi się mniej dzieci?
Eksperci wskazują na wiele czynników. Wśród najważniejszych są rosnące koszty życia, trudności z dostępem do mieszkań, problemy z łączeniem pracy i życia rodzinnego oraz zmieniające się podejście do posiadania dzieci.
Coraz więcej osób odkłada decyzję o rodzicielstwie lub całkowicie z niej rezygnuje. W wielu krajach rośnie także średni wiek urodzenia pierwszego dziecka.
Czy polityka prorodzinna działa?
Wiele państw wprowadziło programy wsparcia – od świadczeń finansowych po ulgi podatkowe i dopłaty do opieki nad dziećmi. Jednak ich skuteczność pozostaje ograniczona.
Jak wskazują eksperci, same instrumenty finansowe nie są w stanie odwrócić trendu, który ma głębokie podłoże społeczne i ekonomiczne.
FAQ
Jaki jest współczynnik dzietności w UE w 2024 roku?
Wynosi 1,34 dziecka na kobietę i jest najniższy od ponad 60 lat.
Jak wypada Polska na tle Europy?
Polska należy do krajów o bardzo niskiej dzietności – około 1,14, co plasuje ją w dolnej części rankingu.
Czy Cypr ma problem z dzietnością?
Tak, choć wynik 1,38 jest wyższy niż średnia UE, nadal pozostaje poniżej poziomu zastępowalności pokoleń.
