Rosyjski koncern Łukoil sprzeda swoje zagraniczne aktywa szwajcarskiej grupie Gunvor, zarejestrowanej na Cyprze. Transakcja została zatwierdzona przez USA i jest efektem najnowszego pakietu sankcji wobec Rosji.
Umowa z politycznym tłem
Rosjanie poinformowali, że umowa obejmuje 100% udziałów w Lukoil International GmbH i wymagała zgody amerykańskiego Biura Kontroli Aktywów Zagranicznych (OFAC). Choć kwota nie została ujawniona, wartość spółki w 2023 roku szacowano na ok. 21 miliardów dolarów – trzykrotnie więcej niż kapitał Gunvoru.
Jak ustaliła agencja Bloomberg, tempo zawarcia transakcji – zaledwie tydzień po wprowadzeniu sankcji – sugeruje, że nabywca został wcześniej wyznaczony. Gunvor, założony w 2000 roku przez Torbjörna Törnqvista i Giennadija Timczenkę, był przez lata największym traderem rosyjskiej ropy. Timczenko sprzedał swoje udziały po tym, jak w 2014 roku trafił na amerykańską listę sankcyjną po aneksji Krymu.
Departament Skarbu USA stwierdził wtedy, że Timczenko był bezpośrednio powiązany z Władimirem Putinem, a sam Putin miał „dostęp do funduszy Gunvoru”.
Cypr – raj dla rosyjskich interesów
Gunvor od lat działa poprzez cypryjskie struktury, co ponownie zwraca uwagę na rolę wyspy jako „bezpiecznej przystani” dla rosyjskiego kapitału. Jak przypomina Międzynarodowe Konsorcjum Dziennikarzy Śledczych (ICIJ), na Cyprze zarejestrowano wiele spółek związanych z rosyjskimi elitami i resortami siłowymi.
W jednym z ujawnionych przypadków, cypryjska firma Mostrello Commercial Ltd. zakupiła 750 km kabla komunikacyjnego od japońskiego koncernu NEC Corp., który – jak ustalono – trafił do rosyjskiego Ministerstwa Obrony i został wykorzystany do budowy podwodnej sieci szpiegowskiej „Harmony” w Arktyce.
Nowy etap dla Gunvoru
Gunvor deklaruje, że Rosjanie nie będą mieli dostępu do przejmowanych aktywów, a zakup pozwoli czterokrotnie zwiększyć zdolności produkcyjne firmy – do ok. 440 tys. baryłek ropy i kondensatu dziennie.
Łukoil z kolei ma obecnie projekty w kilkunastu krajach, m.in. w Iraku, Nigerii, Meksyku i Bułgarii, oraz sieć 2,5 tys. stacji paliw w Europie i na Bałkanach.
FAQ
Dlaczego Łukoil sprzedaje aktywa?
To efekt amerykańskich sankcji, które ograniczyły działalność spółki na rynkach międzynarodowych.
Dlaczego nabywcą jest firma zarejestrowana na Cyprze?
Cypr pozostaje jednym z kluczowych ośrodków dla rosyjskiego kapitału i międzynarodowych struktur finansowych.
Czy Rosjanie zachowają wpływy w Gunvorze?
Oficjalnie nie – Gunvor zapewnia, że przejęte aktywa będą całkowicie odcięte od rosyjskich właścicieli.
