Halloumi z oznaczeniem PDO może znaleźć się w poważnym niebezpieczeństwie, jeśli Cypr odejdzie od unijnych zasad walki z pryszczycą. Minister rolnictwa Maria Panayiotou ostrzegła w parlamencie, że jednostronne wstrzymanie uśmiercania zakażonych stad mogłoby skutkować wykluczeniem kraju z jednolitego rynku UE.
Ostrzeżenie rządu: ryzyko izolacji
Występując przed komisją rolnictwa, minister podkreśliła, że każda decyzja bez zgody Komisji Europejskiej oznaczałaby „ekonomiczną katastrofę”. Jak zaznaczyła, skutki mogłyby wykraczać poza sektor rolno-spożywczy i objąć handel, transport, a nawet turystykę.
Z informacji przekazanych przez resort wynika, że w przypadku jednostronnych działań możliwe byłyby ograniczenia w przemieszczaniu towarów, ludzi i pasażerów. Rząd zabiega jednocześnie o większą elastyczność ze strony Brukseli, aby zakończyć masowe uśmiercanie zwierząt bez objawów choroby.
Pryszczyca w centrum sporu
Szybkie rozprzestrzenianie się pryszczycy w 38 gospodarstwach w dystrykcie Larnaka postawiło władze przed trudnym wyborem: kontynuować masowe uśmiercanie stad albo ryzykować konsekwencje prawne i gospodarcze w relacjach z UE.
Według danych władz aż 35 proc. populacji krów znajduje się już w strefie 10 km od ognisk choroby. W regionie wdrożono szerokie środki bezpieczeństwa: ustawiono 99 punktów dezynfekcyjnych i 27 automatycznych systemów odkażania, a ponad 500 urzędników z 16 służb pracuje w trybie całodobowym. Podano już około 238 tys. dawek szczepionek.
Presja hodowców i polityków
Organizacje rolnicze i część parlamentarzystów domagają się wstrzymania uśmiercania stad i pełnego przejścia na szczepienia. Wskazują na znaczenie produkcji halloumi PDO oraz dramatyczne skutki gospodarcze dla hodowców. Jeden z producentów mówił w parlamencie o utracie dochodów rzędu 100 tys. euro miesięcznie po likwidacji stada.
Z kolei opozycja zarzuca władzom opóźnienia w reagowaniu po pierwszych przypadkach wykrytych w grudniu w obszarze okupowanym.
Plan zatrzymania wirusa
Służby weterynaryjne prowadzą intensywne działania od momentu wykrycia pierwszych ognisk. Do Cypru wezwano ekspertów unijnych, wprowadzono kontrole na przejściach granicznych, a w strefach ochronnych wokół Aradippou, Livadii, Oroklini, Troulloi i Dromolaxia obowiązują ścisłe ograniczenia przemieszczania zwierząt i pasz.
Władze czekają obecnie na odpowiedź Komisji Europejskiej na wniosek prezydenta Nikosa Christodoulidesa do Ursuli von der Leyen o specjalne odstępstwo. Stawka pozostaje wysoka – chodzi zarówno o zdrowie stad, jak i przyszłość jednego z najważniejszych produktów eksportowych Cypru.
FAQ
Dlaczego halloumi jest zagrożone?
Bo ewentualne odejście od zasad UE w walce z pryszczycą może skutkować ograniczeniami handlowymi.
Co grozi Cyprowi w przypadku jednostronnej decyzji?
Możliwe są restrykcje w handlu, transporcie i innych sektorach gospodarki.
Jakie działania podjęto przeciw pryszczycy?
Wprowadzono strefy ochronne, dezynfekcję, kontrole transportu oraz program szczepień.
