Zmiany w cypryjskim krajobrazie często zachodzą powoli i pozostają niezauważone przez lata. Jednym z najbardziej widocznych przykładów jest jednak ekspansja czerwca opuncjowego (Dactylopius opuntiae) – inwazyjnego owada, który od niemal dekady niszczy opuncje na wyspie.
Eksperci ostrzegają, że szkodnik rozprzestrzenia się coraz dalej, a całkowite jego wyeliminowanie może być niemożliwe.
Problem zaczął się niemal 10 lat temu
Obecność czerwca opuncjowego została po raz pierwszy potwierdzona na Cyprze we wrześniu 2016 roku w dystrykcie Famagusty.
Od tego czasu owad rozprzestrzenił się na część dystryktów Larnaki, Nikozji i Limassol, powodując poważne szkody w populacjach opuncji.
Mimo upływu niemal dziesięciu lat wciąż nie wiadomo, jak duży obszar wyspy został już opanowany przez szkodnika i czy stosowane środki przynoszą oczekiwane efekty.
Cypryjski klimat sprzyja inwazji
Według Departamentu Rolnictwa jednym z głównych powodów szybkiego rozprzestrzeniania się owada są warunki klimatyczne panujące na wyspie.
Dodatkowym problemem jest ogromna liczba dziko rosnących opuncji, które nie są pielęgnowane ani kontrolowane. Takie rośliny stają się naturalnymi ogniskami infekcji i ułatwiają przemieszczanie się szkodnika między kolejnymi obszarami.
Owad trudny do zwalczenia
Czerwiec opuncjowy posiada skuteczne mechanizmy obronne.
Jego ciało pokrywa warstwa przypominająca biały wosk lub watę, która utrudnia działanie środków owadobójczych. Dodatkowo owad produkuje kwas karminowy – substancję odstraszającą wielu naturalnych drapieżników.
Sytuację komplikuje również fakt, że część silnych środków chemicznych wykorzystywanych dawniej do walki ze szkodnikami została wycofana z rynku Unii Europejskiej.
Władze próbują spowolnić rozprzestrzenianie
Departament Rolnictwa przyznaje, że obecnie celem nie jest całkowite wyeliminowanie owada, lecz spowolnienie jego ekspansji.
Właścicielom opuncji zaleca się regularne przycinanie roślin, usuwanie porażonych fragmentów oraz unikanie transportu sadzonek i owoców z obszarów objętych infestacją.
Pomocne może być także intensywne spłukiwanie owadów wodą z dodatkiem mydła lub alkoholu, co niszczy ich ochronną warstwę.
Trwają poszukiwania rozwiązania
Naukowcy badają obecnie odmiany opuncji, które mogą wykazywać naturalną odporność na ataki szkodnika.
Rozważane jest również wykorzystanie naturalnych wrogów czerwca opuncjowego, w tym chrząszcza Hyperaspis trifurcata, który żywi się niemal wyłącznie owadami z tego gatunku.
Zagrożona roślina, która stała się symbolem Cypru
Co ciekawe, zarówno owad, jak i opuncja nie są gatunkami rodzimymi dla Cypru.
Opuncje przybyły na wyspę z Meksyku pod koniec XIX wieku i przez lata stały się charakterystycznym elementem cypryjskiego krajobrazu. Dziś ich owoce są popularnym sezonowym przysmakiem i często uznawane są za wartościowy element zdrowej diety.
Eksperci przyznają jednak, że bez skuteczniejszych metod ochrony liczba opuncji na wyspie może nadal spadać.
FAQ
Co niszczy opuncje na Cyprze?
Za masowe uszkodzenia odpowiada inwazyjny owad Dactylopius opuntiae, znany jako czerwiec opuncjowy.
Kiedy pojawił się na Cyprze?
Po raz pierwszy został wykryty we wrześniu 2016 roku w dystrykcie Famagusty.
Czy można całkowicie wyeliminować szkodnika?
Obecnie władze koncentrują się na spowalnianiu jego rozprzestrzeniania, ponieważ całkowite zwalczenie owada jest bardzo trudne.
