Czy żywność, którą codziennie kupujemy i podajemy rodzinie, jest naprawdę bezpieczna? Eksperci alarmują, że zagrożenia związane z żywnością zmieniają się. O ile jeszcze kilka lat temu największe obawy budziły bakterie i wirusy, dziś coraz większym problemem stają się substancje chemiczne, mikroplastiki oraz skutki zmian klimatycznych.
Według najnowszych danych Światowej Organizacji Zdrowia każdego roku około 855 milionów ludzi na świecie choruje po spożyciu niebezpiecznej żywności.
Coraz większy problem w Europie
Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) odnotowało od początku roku tysiące przypadków chorób przenoszonych przez żywność w krajach Unii Europejskiej.
Wciąż często wykrywane są zakażenia wywołane przez bakterie Salmonella, Campylobacter czy Listeria. Jednak eksperci zwracają uwagę, że obecnie jeszcze większe zagrożenie mogą stanowić substancje chemiczne obecne w żywności.
Jak podkreśla profesor Konstantinos Tsioutis z Europejskiego Uniwersytetu Cypryjskiego, jeden na dziewięciu mieszkańców świata każdego roku zapada na chorobę przenoszoną przez żywność.
Szczególnie narażone są dzieci poniżej piątego roku życia. Według danych WHO odpowiadają one za niemal 29 procent wszystkich przypadków ciężkich zachorowań związanych z żywnością na świecie.
„Wieczne chemikalia” budzą coraz większe obawy
Największe obawy europejskich instytucji budzą obecnie tzw. PFAS, określane często mianem „wiecznych chemikaliów”.
Są to tysiące syntetycznych substancji wykorzystywanych w przemyśle i produktach codziennego użytku. Ich problem polega na tym, że rozkładają się bardzo powoli i mogą gromadzić się w organizmie człowieka przez wiele lat.
Badania wskazują, że długotrwała ekspozycja na PFAS może być związana z zaburzeniami układu odpornościowego, problemami hormonalnymi oraz zwiększonym ryzykiem niektórych nowotworów.
Eksperci zwracają również uwagę na obecność metali ciężkich, takich jak ołów czy arsen nieorganiczny. Według WHO to właśnie substancje chemiczne odpowiadają obecnie za większość zgonów związanych z zanieczyszczoną żywnością.
Mikroplastiki i pestycydy także pod lupą
Europejska Agencja Bezpieczeństwa Żywności wskazuje również na ryzyko związane z pozostałościami pestycydów, substancjami przenikającymi z opakowań do żywności oraz mikroplastikami.
Choć badania nad ich długoterminowym wpływem nadal trwają, naukowcy coraz częściej wskazują na konieczność ograniczania kontaktu człowieka z tego typu zanieczyszczeniami.
Zmiany klimatu zwiększają ryzyko
Eksperci zwracają uwagę, że bezpieczeństwo żywności jest coraz bardziej związane ze zmianami klimatycznymi.
Wyższe temperatury sprzyjają namnażaniu się bakterii chorobotwórczych, zwiększają ryzyko występowania toksyn pleśniowych w zbożach i wpływają na jakość produktów spożywczych.
Oznacza to, że problem bezpieczeństwa żywności nie dotyczy już wyłącznie higieny czy przechowywania produktów, ale również środowiska i zmian zachodzących w klimacie.
Wiele zależy od nas samych
Eksperci przypominają, że duża część zagrożeń może być ograniczona dzięki odpowiednim nawykom w domu.
Najważniejsze zasady to dokładne mycie rąk, utrzymywanie czystości w kuchni, oddzielanie surowych produktów od gotowych do spożycia oraz przechowywanie żywności w odpowiedniej temperaturze.
Szczególną ostrożność należy zachować latem. Mięso, ryby, jaja, nabiał i gotowe potrawy szybciej ulegają zepsuciu podczas upałów.
Objawy zatrucia pokarmowego obejmują najczęściej nudności, wymioty, biegunkę, bóle brzucha i gorączkę. W przypadku małych dzieci, osób starszych, kobiet w ciąży oraz osób z osłabioną odpornością mogą one prowadzić do poważnych powikłań.
Eksperci podkreślają, że bezpieczeństwo żywności zaczyna się nie tylko na farmie czy w fabryce, ale również w naszych domach. To codzienne decyzje dotyczące zakupów, przechowywania i przygotowywania posiłków mają ogromny wpływ na zdrowie całej rodziny.
FAQ
Jakie są najczęstsze przyczyny zatruć pokarmowych?
Najczęściej odpowiadają za nie bakterie takie jak Salmonella, Campylobacter i Listeria, ale coraz większą uwagę zwraca się także na zanieczyszczenia chemiczne.
Czym są PFAS?
To grupa syntetycznych substancji chemicznych nazywanych „wiecznymi chemikaliami”, które bardzo długo utrzymują się w środowisku i organizmie człowieka.
Jak zmniejszyć ryzyko zatrucia pokarmowego?
Należy przestrzegać zasad higieny, odpowiednio przechowywać żywność, unikać kontaktu produktów surowych z gotowymi do spożycia oraz dokładnie gotować potrawy.
