Program „Fotowoltaika dla wszystkich”, który przez lata umożliwił tysiącom mieszkańców Cypru montaż paneli słonecznych z państwowym wsparciem, zakończył się wraz z końcem 2025 roku. Od 1 stycznia 2026 obowiązują już nowe realia, a Ministerstwo Energii zapowiada uruchomienie kolejnego programu, który znacząco różni się od dotychczasowych rozwiązań – zarówno pod względem rozliczeń, jak i warunków uzyskania dotacji.
Koniec net meteringu. Wchodzi net billing
Najważniejsza zmiana dotyczy sposobu rozliczania energii. Do 31 grudnia 2025 roku beneficjenci programu byli objęci systemem net meteringu, w którym bilansowano ilość wyprodukowanej i zużytej energii w kilowatogodzinach.
Od 1 stycznia 2026 wszystkie nowe wnioski będą rozliczane już w systemie net billingu. Oznacza to, że produkcja i zużycie energii nie są kompensowane ilościowo, lecz finansowo – według aktualnej ceny kilowatogodziny w danym momencie. W praktyce wysokość rachunku będzie zależała od tego, po jakiej cenie energia została oddana do sieci i po jakiej została później pobrana z sieci AHK.
Dotacja tylko z magazynem energii
Drugą kluczową zmianą jest obowiązek instalacji magazynów energii. Nowy program ma obejmować wyłącznie instalacje fotowoltaiczne połączone z systemem magazynowania, czyli bateriami pozwalającymi gromadzić wyprodukowaną energię.
Oznacza to, że samo zamontowanie paneli nie wystarczy, aby uzyskać dofinansowanie. Szczegóły dotyczące wymaganej pojemności magazynów, poziomu dotacji oraz kosztów kwalifikowanych nie zostały jeszcze oficjalnie ogłoszone. Wiadomo natomiast, że finansowanie nowego programu będzie pochodzić z krajowych środków budżetowych.
Ile kosztuje zmiana?
Eksperci zwracają uwagę, że instalacja magazynów energii znacząco podnosi koszt całego systemu – w wielu przypadkach koszt baterii może być zbliżony do ceny samej instalacji fotowoltaicznej. Jednocześnie wskazuje się na globalny trend stopniowego spadku cen technologii magazynowania, co w dłuższej perspektywie może poprawić opłacalność takich inwestycji.
Fotowoltaiczna mapa Cypru
Z danych zebranych przez cypryjskie media wynika, że liczba gospodarstw domowych i małych firm korzystających z fotowoltaiki przekroczyła 88 tysięcy. Liderem pozostaje dystrykt Nikozji, gdzie zainstalowano ponad 34,7 tys. systemów. Kolejne miejsca zajmują Limassol, Larnaka, Pafos oraz Ammochostos.
Zdecydowana większość instalacji funkcjonowała dotychczas w systemie net meteringu, który uznawany był za najbardziej opłacalny dla użytkowników indywidualnych.
Energetyczne wspólnoty zamiast dachów
Net metering został już zlikwidowany w większości państw Unii Europejskiej i zastąpiony net billingiem, postrzeganym jako rozwiązanie bardziej sprawiedliwe wobec osób, które nie mają możliwości montażu paneli na własnym dachu.
W tym kontekście również na Cyprze coraz częściej mówi się o rozwoju wspólnot energetycznych. Model ten zakłada korzystanie z energii produkowanej w wspólnych instalacjach fotowoltaicznych, co ma umożliwić dostęp do tańszej „zielonej” energii także mieszkańcom bloków i budynków bez odpowiedniej infrastruktury.
FAQ
Czy program „Fotowoltaika dla wszystkich” nadal obowiązuje?
Nie. Program zakończył się 31 grudnia 2025 roku i nie przyjmuje nowych wniosków.
Czy od 2026 roku obowiązuje już net billing?
Tak. Wszystkie nowe instalacje są rozliczane w systemie net billing, a net metering nie jest już dostępny.
Czy nowe dotacje będą dostępne bez magazynu energii?
Nie. Z zapowiedzi Ministerstwa Energii wynika, że magazyn energii będzie warunkiem uzyskania dofinansowania.
