Po blisko 15 miesiącach intensywnych negocjacji, sporów i konsultacji cypryjski parlament zakończył jeden z najbardziej kontrowersyjnych procesów legislacyjnych ostatnich lat. Nowy system oceny nauczycieli został przyjęty i stał się obowiązującym prawem, po tym jak w czwartek wieczorem Zgromadzenie Plenarne Izby Reprezentantów zatwierdziło odpowiednie regulacje.
Za przyjęciem zmian zagłosowało 29 posłów, przeciw było 18. Choć decyzja zapadła większością głosów, niemal wszyscy parlamentarzyści podkreślali, że reforma nie jest idealna i będzie wymagała dalszych korekt w kolejnych latach.
Długi proces i brak pełnej zgody
Prace nad reformą rozpoczęły się jesienią 2024 roku. Od tego czasu projekt wielokrotnie wracał do stołu rozmów między Ministerstwem Edukacji a organizacjami nauczycielskimi, a komisja parlamentarna ds. edukacji aż trzykrotnie interweniowała, próbując doprowadzić do kompromisu.
Mimo dodatkowych miesięcy dialogu, do lata 2025 roku nie udało się osiągnąć porozumienia, a ryzyko całkowitego fiaska reformy było realne. Ostatecznie rząd przedłożył zaktualizowany projekt, który – mimo sprzeciwu związków zawodowych i zapowiedzi protestów – został przegłosowany przez parlament.
Co się zmienia w systemie oceny nauczycieli
Nowe przepisy wprowadzają kilka kluczowych zmian w dotychczasowym systemie:
Dyrektor szkoły otrzymuje formalny udział w punktowej ocenie nauczycieli, z wagą 15 proc., podczas gdy pozostałe 85 proc. pozostaje w gestii inspektora.
Powstaje nowa funkcja Starszego Nauczyciela, odpowiadająca rangą zastępcy dyrektora, ale bez obowiązków administracyjnych. Osoby na tym stanowisku pozostaną w klasach i będą pełnić rolę mentorów dla innych nauczycieli wymagających wsparcia.
Skala końcowej oceny pozostaje bez zmian i nadal wynosi od 1 do 40 punktów.
Parlament odrzucił poprawki AKEL, w tym propozycję całkowitego wyłączenia dyrektora z procesu oceniania. Jednocześnie przyjęto poprawkę, która usunęła kontrowersyjny zapis zobowiązujący dyrektora do konsultowania oceny z zastępcą dyrektora.
Kto głosował za, a kto przeciw
Reforma została poparta przez DISY, DIKO, EDEK, DIPA, Zielonych, a także kilku posłów niezależnych. Przeciw zagłosowali AKEL (z wyjątkiem jednej posłanki), ELAM oraz dwóch niezależnych deputowanych.
Wejście w życie dopiero za kilka lat
Nowy system nie zacznie obowiązywać od razu. Jego wdrożenie zaplanowano na rok szkolny 2028–2029, co – według rządu – ma dać czas na przygotowanie kryteriów ocen i pracę nowo powołanej komisji monitorującej.
„Historyczny dzień dla edukacji”
Po głosowaniu minister edukacji Athina Michaelidou określiła decyzję parlamentu jako „historyczny dzień dla publicznej edukacji”, podkreślając, że po 50 latach Cypr wprowadza nowoczesny system oceny nauczycieli i pracy szkół.
Podobne stanowisko przedstawił prezydent Nikos Christodoulides, który uznał reformę za kluczowy element szerszego procesu modernizacji państwa i inwestycję w przyszłość dzieci.
Związki zawodowe zapowiadają działania
Zupełnie inaczej decyzję parlamentu oceniają organizacje nauczycielskie POED i OELMEK. Obie struktury otwarcie sprzeciwiają się nowym przepisom i mają już podjęte decyzje o eskalacji działań protestacyjnych, co sprawia, że najbliższe miesiące mogą być trudne dla systemu oświaty.
FAQ
Czy nowy system oceny nauczycieli już obowiązuje?
Nie. Jego wdrożenie zaplanowano na rok szkolny 2028–2029.
Jaka będzie rola dyrektora szkoły w nowym systemie?
Dyrektor będzie miał 15 proc. udziału w punktowej ocenie nauczycieli.
Dlaczego związki nauczycielskie sprzeciwiają się reformie?
Organizacje wskazują na brak zgody co do kluczowych zapisów ustawy i obawę przed nadużyciami w systemie ocen.
