Plany budowy falochronów i pionowych ostróg wzdłuż wybrzeża od przylądka Kiti do rejonu lotniska w Larnace zostały wstrzymane. Powodem jest negatywna opinia Środowiskowej Władzy, wydana 14 stycznia 2025 roku, która uznała projekt za nieakceptowalny pod względem środowiskowym.
Jednocześnie w rekomendacji skierowanej do Departamentu Robót Publicznych wskazano, aby dla obszarów dotkniętych silną erozją lub niestabilnością linii brzegowej przedstawić alternatywne rozwiązania, oparte na tzw. rozwiązaniach bazujących na naturze (Nature-based Solutions).
Poważne zagrożenie dla siedlisk Natura 2000
Jak wynika z dokumentów, proponowane rozwiązania musiałyby gwarantować brak bezpośredniego i pośredniego wpływu na cenne gatunki oraz siedliska występujące na obszarze objętym analizą. Władze środowiskowe podkreślają konieczność stosowania nowoczesnych podejść z zakresu ochrony wybrzeża, bioróżnorodności oraz adaptacji do zmian klimatu.
Departament Robót Publicznych przedstawił wcześniej strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko, zakładającą ochronę 6,5 kilometra linii brzegowej przed erozją. Jednak analiza przeprowadzona przez Środowiskową Władzę wykazała, że realizacja projektu mogłaby spowodować „znaczące, bezpośrednie i nieodwracalne skutki”.
Z raportu specjalistycznej oceny ekologicznej wynika, że badany obszar obejmuje aż 10 proc. wszystkich siedlisk wydmowych w sieci Natura 2000 na Cyprze. Ich utrata mogłaby narazić Republikę Cypryjską na naruszenie zobowiązań wobec Unii Europejskiej.
Posidonia i żółwie morskie zagrożone
Eksperci wskazali, że planowane prace doprowadziłyby do zniszczenia:
– 1 603 m² łąk Posidonia oceanica, stanowiących naturalną barierę chroniącą wybrzeże przed erozją,
– 22 486 m² piaszczystych osadów i 11 661 m² raf,
– kluczowych obszarów żerowania chronionych żółwi Caretta caretta i Chelonia mydas, obecnych w tym rejonie przez cały rok.
„Twarde konstrukcje pogłębią problem”
Szczególne znaczenie ma opinia niezależnej inżynierki ds. wybrzeża, Ksenii Loizidou. Zwróciła ona uwagę, że obecna erozja jest częściowo skutkiem falochronu w Perwolii, wybudowanego w 1980 roku. Jej zdaniem budowa nowych, „twardych” konstrukcji w odległości około 240 metrów od brzegu nie rozwiązałaby problemu, a wręcz mogłaby nasilić erozję na północnych odcinkach wybrzeża.
Jak podkreślono w raporcie, piasek w tym rejonie przemieszcza się sezonowo – zimą jest wypłukiwany, a latem naturalnie wraca. Infrastruktura inżynieryjna zakłóciłaby ten proces.
Zalecenie łagodniejszych rozwiązań
W konkluzji uznano, że projekt w obecnej formie nie może zostać zaakceptowany środowiskowo. Wskazano również na poważne wątpliwości dotyczące planowanej sztucznej regeneracji plaż przy użyciu piasku z kamieniołomów, co mogłoby zaszkodzić wrażliwym ekosystemom morskim.
Zarekomendowano natomiast rozważenie łagodniejszych środków ochrony wybrzeża, takich jak uzupełnienie istniejących umocnień, budowa zejść do morza, pomostów na palach, krótkich i gęsto rozmieszczonych ostróg dennych oraz modernizacja istniejącego równoległego falochronu.
Obszar objęty analizą podzielono na trzy podstrefy – od przylądka Kiti do Perwolii, następnie do kompleksu Yialos Village oraz dalej do granic rejonu lotniska w Larnace.
FAQ
Dlaczego projekt ochrony wybrzeża został wstrzymany?
Ponieważ władze środowiskowe uznały, że spowodowałby poważne i nieodwracalne szkody dla ekosystemów.
Jakie zagrożenia wskazano w raporcie?
Zniszczenie łąk Posidonii, siedlisk Natura 2000 oraz obszarów żerowania chronionych żółwi morskich.
Jakie rozwiązania są obecnie rekomendowane?
Łagodniejsze formy ochrony wybrzeża oparte na rozwiązaniach bazujących na naturze, zamiast dużych, twardych konstrukcji.
