Sąd Konstytucyjny Cypru orzekł w poniedziałek, że nowa ustawa nakazująca instalację liczników odliczających czas do zmiany świateł na skrzyżowaniach z kamerami jest niezgodna z konstytucją. To oznacza koniec planów wprowadzenia tego typu rozwiązań na cypryjskich drogach.
Wyrok jednomyślny: niezgodne z art. 82 konstytucji
Kontrowersyjna ustawa, uchwalona przez Izbę Reprezentantów 13 marca 2025 roku, miała zobowiązać państwo do zamontowania specjalnych liczników, informujących kierowców, ile sekund pozostało do zmiany światła. Sąd uznał, że przepisy te naruszają artykuł 82 konstytucji, ponieważ nakładają na państwo dodatkowe wydatki, które nie zostały wcześniej zatwierdzone w budżecie.
W uzasadnieniu sędziowie jednogłośnie wskazali, że realizacja przepisów wymagałaby zakupu nowego sprzętu, aktualizacji oprogramowania oraz fizycznych zmian w infrastrukturze sygnalizacji świetlnej – a wszystko to wiązałoby się z nieprzewidzianymi kosztami.
Sprzeczne z systemem „inteligentnych świateł”
Wniosek o zbadanie konstytucyjności ustawy złożył prezydent Nikos Christodoulides. Jego pełnomocnik prawny, mec. Marios Antoniou, argumentował, że nowe przepisy są nie tylko niezgodne z konstytucją, ale również niepraktyczne technicznie. Reprezentujący parlament mec. Achilleas Emilianides twierdził natomiast, że posłowie mają pełne prawo uchwalać ustawy nawet wtedy, gdy generują one dodatkowe koszty.
Sąd nie podzielił tego stanowiska.
W uzasadnieniu wskazano, że obowiązkowe odliczanie byłoby sprzeczne z wdrażanym obecnie systemem „inteligentnych świateł”, który ma objąć 125 skrzyżowań na całym Cyprze. System ten dostosowuje działanie sygnalizacji do aktualnego natężenia ruchu w czasie rzeczywistym. Wprowadzenie stałych liczników mogłoby, zdaniem ekspertów, wprowadzić kierowców w błąd i doprowadzić do niebezpiecznych sytuacji, zwłaszcza w najbardziej ruchliwych punktach.
Groźba konfliktu z prywatną firmą
W dodatku ustawa zakładała, że jeśli w ciągu sześciu miesięcy liczniki nie zostaną zainstalowane, kamery przestaną rejestrować przejazdy na czerwonym świetle. Zdaniem prezydenta, takie zapisy naruszałyby umowę zawartą z prywatną firmą zarządzającą systemem monitoringu drogowego.
Sąd przyznał rację stronie prezydenckiej – żadna ustawa nie może generować nowych kosztów, jeśli nie zostały one wcześniej zatwierdzone w budżecie narodowym.
Co dalej?
Wyrok oznacza, że planowane wprowadzenie liczników zostało całkowicie zablokowane. Rząd może kontynuować wdrażanie inteligentnego systemu zarządzania ruchem bez dalszych przeszkód prawnych.
FAQ
Dlaczego sąd uznał ustawę o licznikach na światłach za niekonstytucyjną?
Ponieważ generowała dodatkowe wydatki publiczne, które nie były przewidziane w uchwalonym budżecie – co narusza artykuł 82 konstytucji Cypru.
Co to za system inteligentnych świateł, o którym mowa w wyroku?
To nowoczesna sygnalizacja, która dostosowuje zmiany świateł do bieżącego natężenia ruchu. Ma objąć 125 skrzyżowań na całym Cyprze.
Czy planowana ustawa miała wpływ na działanie kamer drogowych?
Tak. Ustawa przewidywała, że jeśli liczniki nie zostaną zainstalowane w ciągu sześciu miesięcy, kamery przestaną rejestrować przejazdy na czerwonym świetle, co mogłoby złamać warunki umowy z operatorem systemu.
