Po 23 latach od ostatniej gruntownej zmiany systemu podatkowego cypryjski parlament przyjął nową reformę fiskalną. Ustawa została przegłosowana podczas ostatniego posiedzenia Izby Reprezentantów przed świętami Bożego Narodzenia i wejdzie w życie od 1 stycznia 2026 roku. Zmiany obejmują zarówno osoby fizyczne, jak i przedsiębiorstwa, a jednym z kluczowych elementów reformy jest znaczące wzmocnienie narzędzi walki z uchylaniem się od opodatkowania.
Nowe przepisy były przedmiotem wielomiesięcznych negocjacji, sporów politycznych i intensywnych konsultacji. Ostateczny kształt reformy budzi skrajne emocje – od zapowiedzi realnych ulg dla podatników po ostrą krytykę ze strony opozycji, która wskazuje na niewykorzystaną szansę na głębszą sprawiedliwość podatkową.
Wyższe kwoty wolne i nowe ulgi dla rodzin
Najważniejszą zmianą dla osób fizycznych jest podniesienie kwoty wolnej od podatku do 22 tys. euro. System ulg został powiązany z sytuacją rodzinną oraz poziomem dochodów. Rodziny z jednym lub dwójką dzieci skorzystają z ulg przy dochodzie do 100 tys. euro rocznie, z trójką lub czwórką dzieci do 150 tys. euro, a w przypadku rodzin wielodzietnych – do 200 tys. euro.
Ulgi podatkowe mają charakter progresywny. Na pierwsze dziecko lub studenta przysługuje 1 tys. euro odliczenia, na drugie 1,25 tys. euro, a od trzeciego i każdego kolejnego dziecka 1,5 tys. euro. Dodatkowe odliczenia obejmują odsetki od obsługiwanych kredytów mieszkaniowych, czynsz najmu do 2 tys. euro, inwestycje ekologiczne w nieruchomości oraz zakup samochodu elektrycznego. Wprowadzono również ulgę do 500 euro na ubezpieczenie domu od klęsk żywiołowych.
Jednocześnie zmieniono skalę podatkową. Dochody od 22 001 do 32 tys. euro będą opodatkowane stawką 20 proc., do 42 tys. – 25 proc., do 72 tys. – 30 proc., a powyżej tej kwoty – 35 proc.
Koniec podatku obronnego i zmiany dla firm
Od 1 stycznia 2026 roku zniesiona zostanie tzw. fikcyjna dystrybucja dywidend dla zysków osiągniętych po tej dacie. Radykalnie obniżono również stawkę specjalnego podatku obronnego od rzeczywistych dywidend – z 17 do 5 proc. Całkowicie znika także podatek obronny od dochodów z najmu.
Jednocześnie podniesiono podatek CIT z 12,5 do 15 proc., wprowadzono specjalną stawkę 8 proc. dla zysków z obrotu kryptowalutami, wydłużono okres rozliczania strat do siedmiu lat oraz przedłużono do 2030 roku ulgę 120 proc. na wydatki badawczo-rozwojowe. Zwiększono także limit kosztów reprezentacyjnych do 30 tys. euro.
Zmiany obejmują również opodatkowanie programów opcji na akcje oraz jednorazowych odpraw pracowniczych, z zachowaniem wysokiego progu zwolnienia w przypadku odszkodowań z tytułu zwolnień.
Nowe narzędzia walki z unikaniem podatków
Jednym z najmocniejszych elementów reformy są nowe uprawnienia Departamentu Podatkowego. Od lipca 2026 roku czynsze powyżej 500 euro będą musiały być opłacane wyłącznie przelewem bankowym lub elektronicznie. Obowiązkowe stanie się także składanie deklaracji podatkowej od 25. roku życia.
Urząd skarbowy zyska dostęp do danych bankowych, prawo żądania informacji o majątku i zobowiązaniach z sześciu lat wstecz oraz możliwość nakładania dotkliwych sankcji. Wśród nich znalazła się możliwość czasowego zamykania przedsiębiorstw za brak deklaracji, niewystawianie paragonów lub zaległości podatkowe, a także blokada udziałów spółek przy długach przekraczających 100 tys. euro.
Szef fiskusa: sankcje będą stosowane ostrożnie
Szef Departamentu Podatkowego Sotiris Markidis podkreśla, że nowe uprawnienia mają zwiększyć ściągalność podatków i poszerzyć bazę podatkową, ale nie będą nadużywane. Szczególnie dotkliwe środki, jak zamykanie firm, mają być poprzedzone ostrzeżeniami i możliwością odwołania się do sądu.
Jak zaznaczył, celem reformy nie jest karanie podatników starających się regulować zobowiązania, lecz skuteczna walka z uporczywą i celową nieuczciwością.
Polityczny spór o sprawiedliwość reformy
Przewodnicząca sejmowej komisji finansów Christiana Erotokritou ocenia reformę jako przełomową i sprawiedliwą, podkreślając, że od 2026 roku większość podatników zapłaci mniej. Jej zdaniem nowe prawo wzmacnia klasę średnią, wspiera rodziny i jednocześnie chroni stabilność finansów publicznych.
Z kolei poseł AKEL Andros Kaukalias krytykuje reformę, wskazując, że nie rozwiązuje ona problemów osób o niskich dochodach i nie obciąża w wystarczającym stopniu najbogatszych. Według niego zabrakło odwagi do wprowadzenia wyższych stawek dla najwyższych dochodów oraz realnych zmian w podatkach pośrednich, które najmocniej uderzają w najsłabszych ekonomicznie.
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. Szczegóły nowych przepisów warto konsultować z doradcą podatkowym lub księgowym.
FAQ
Kiedy nowa reforma podatkowa wchodzi w życie na Cyprze?
Większość przepisów zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku, a część środków antyuchylających się od podatków od lipca 2026.
Czy wszyscy podatnicy zapłacą mniej podatków?
Rząd przekonuje, że tak, jednak opozycja wskazuje, że osoby o najniższych dochodach nie odczują realnych korzyści.
Jakie są nowe sankcje za uchylanie się od podatków?
Urząd skarbowy będzie mógł m.in. zamykać firmy, blokować udziały spółek oraz uzyskiwać dostęp do danych bankowych podatników.
