Były turecko-cypryjski główny negocjator Ozdil Nami ostrzegł, że po przystąpieniu Republiki Cypryjskiej do strefy Schengen sytuacja na przejściach między dwiema częściami wyspy nie ulegnie poprawie. Jego zdaniem jest wręcz pewne, że przekraczanie tzw. Zielonej Linii nie będzie łatwiejsze niż obecnie.
Ostrzejsze zasady zamiast ułatwień
W rozmowie z Gundem Kibris Web TV Nami podkreślił, że Schengen to nie tylko kwestia szybkości kontroli. W jego ocenie mogą pojawić się znacznie bardziej restrykcyjne zasady dotyczące tego, kto i na jakich warunkach będzie mógł przekraczać przejścia pomiędzy częścią kontrolowaną przez Republikę Cypryjską a obszarem okupowanym.
Zwrócił również uwagę, że wejście Cypru do strefy Schengen może wpłynąć na handel przez Zieloną Linię, a tureccy Cypryjczycy pozostają poza całym procesem decyzyjnym.
Reaktywacja komitetu UE
Ozdil Nami poparł plan nowego przywódcy obszaru okupowanego, Tufana Erhurmana, dotyczący reaktywacji dwuwspólnotowego ad hoc komitetu Unii Europejskiej. Organ ten powstał w 2016 roku, by przygotować tureckich Cypryjczyków do stosowania unijnego prawa po ewentualnym rozwiązaniu kwestii cypryjskiej, lecz po fiasku rozmów w Crans-Montana został rozwiązany decyzją ówczesnego prezydenta Nikosa Anastasiadesa.
Zdaniem Namiego przywrócenie komitetu ma dziś kluczowe znaczenie, ponieważ kwestie związane z Schengen powinny być omawiane na poziomie eksperckim. Jak zaznaczył, Unia Europejska nie jest zainteresowana powstaniem „twardej granicy” w środku wyspy.
Obawy tureckich Cypryjczyków
Sam Erhurman już wcześniej podkreślał, że udział tureckich Cypryjczyków w procesie przystąpienia Cypru do Schengen jest „niezwykle ważny”. Ostrzegał, że brak konsultacji może doprowadzić do poważnych komplikacji, zwłaszcza w zakresie swobody przemieszczania się, a w dłuższej perspektywie do dalszej izolacji Cypru Północnego.
Według niego problemy należy zgłaszać na forum UE z wyprzedzeniem, zanim nowe regulacje zaczną realnie wpływać na codzienne życie mieszkańców północy wyspy.
Zielona Linia pod lupą UE
Prezydent Nikos Christodoulides wielokrotnie deklarował, że przystąpienie Republiki Cypryjskiej do strefy Schengen w przyszłym roku jest strategicznym celem państwa. Cypr pozostaje jednym z dwóch krajów UE poza Schengen, obok Irlandii.
Z dotychczasowych informacji wynika, że jednym z kluczowych warunków akcesji jest wzmocnienie kontroli granicznych. Szczególna uwaga Brukseli koncentruje się na Zielonej Linii, która formalnie nie jest zewnętrzną granicą UE, ale zgodnie z unijnymi standardami wymaga ścisłego nadzoru. To właśnie ten element budzi największe obawy dotyczące przyszłości przejść pomiędzy obiema częściami wyspy.
FAQ
Czy Schengen ułatwi przekraczanie przejść na Cyprze?
Zdaniem Ozdila Namiego – nie. Istnieje ryzyko wprowadzenia bardziej restrykcyjnych zasad niż obecnie.
Dlaczego Zielona Linia jest problemem w kontekście Schengen?
Choć formalnie nie jest granicą zewnętrzną UE, musi spełniać unijne standardy kontroli, co może oznaczać ich zaostrzenie.
Czego obawiają się tureccy Cypryjczycy?
Przede wszystkim dalszej izolacji i ograniczeń w swobodnym przemieszczaniu się między dwiema częściami wyspy.
