Nawet najbardziej niedostępne miejsca Morza Śródziemnego nie są już wolne od odpadów. Naukowcy z Izraela i Cypru potwierdzili, że we wszystkich badanych jaskiniach morskich u wybrzeży Cypru znaleziono śmieci – często w ogromnym zagęszczeniu. Wyniki badań budzą szczególny niepokój, bo jaskinie te są jednym z kluczowych schronień zagrożonej wyginięciem mniszki śródziemnomorskiej.
Tysiące odpadów w 23 jaskiniach
Badania objęły 23 jaskinie morskie. W każdej z nich naukowcy natrafili na odpady – łącznie ponad 24 tysiące przedmiotów o masie 176 kilogramów. Najczęściej były to tworzywa sztuczne, które stanowiły aż 66% wszystkich śmieci.
W niektórych lokalizacjach zagęszczenie odpadów sięgało 97 przedmiotów na metr kwadratowy, co pokazuje skalę problemu w zamkniętych, trudno dostępnych ekosystemach.
Jaskinie jak pułapki na śmieci
Jak podkreślają badacze, morskie jaskinie działają jak naturalne pułapki. Odpady łatwo dostają się do ich wnętrza wraz z falami i prądami, ale niemal nie są z nich wypłukiwane. Z czasem śmieci kumulują się, tworząc trwałe i groźne nagromadzenia.
Szczególnie niepokojące jest odkrycie plastiglomeratu – substancji powstałej z połączenia smoły i stopionego lub silnie zdegradowanego plastiku. Jego obecność świadczy o długotrwałym i intensywnym zanieczyszczeniu środowiska.
Zagrożenie dla mniszki śródziemnomorskiej
Morskie jaskinie pełnią kluczową rolę jako miejsca schronienia i rozrodu wielu gatunków, w tym mniszki śródziemnomorskiej. Naukowcy zwracają uwagę, że w długich, korytarzowych jaskiniach odpady gromadzą się głęboko wewnątrz – dokładnie tam, gdzie samice chowają młode, chroniąc je przed falami i drapieżnikami.
Choć dotychczas nie potwierdzono przypadków śmierci szczeniąt bezpośrednio spowodowanych odpadami, w przewodach pokarmowych fok wielokrotnie wykrywano mikroplastik. Nie można więc wykluczyć, że część młodych ginie w jaskiniach, niezauważona przez badaczy.
Cypr pionierem monitoringu, ale dane są alarmujące
Cypr jest pierwszym krajem Unii Europejskiej, który wdrożył systemowy program monitorowania morskich jaskiń pod kątem obecności odpadów. Pierwsze wyniki pokazują jednak, że skala problemu jest znacznie większa, niż przypuszczano.
Naukowcy ostrzegają, że bez realnych działań ilość śmieci trafiających do jaskiń będzie rosła, a presja na wrażliwe ekosystemy i zagrożone gatunki – w tym mniszkę śródziemnomorską – jeszcze się nasili.
FAQ
Ile jaskiń morskich przebadano u wybrzeży Cypru?
Naukowcy przeanalizowali 23 jaskinie morskie, w każdej znajdując odpady.
Jakie śmieci dominowały w jaskiniach?
Najczęściej występowały tworzywa sztuczne, które stanowiły 66% wszystkich odpadów.
Dlaczego zanieczyszczenie jaskiń jest tak groźne?
Jaskinie są kluczowym schronieniem mniszki śródziemnomorskiej, a nagromadzone odpady mogą zagrażać młodym osobnikom i całemu ekosystemowi.
