Cypr od lat walczy z problemem nielegalnego wyrzucania odpadów budowlanych, a państwo otwarcie przyznaje, że nie jest w stanie skutecznie egzekwować przepisów. Najnowsza próba zaostrzenia kontroli – obowiązkowy montaż GPS w ciężarówkach przewożących odpady – właśnie napotkała poważny opór. Departament Transportu Drogowego sprzeciwił się propozycji Departamentu Środowiska, powołując się na przepisy unijne i krajowe.
Dlaczego GPS miał być obowiązkowy
Departament Środowiska chciał, aby pojazdy typu Skip Loader i Hook Loader, które przewożą odpady z wykopów, budów i rozbiórek, były zobowiązane do montażu urządzeń GPS. System miał umożliwić sprawdzenie, gdzie i kiedy kierowcy dokonują wyrzutów — zwłaszcza nielegalnych. Część takich ciężarówek już dziś posiada GPS, bo właściciele dobrowolnie uzyskali licencję środowiskową. Problem w tym, że wiele innych pojazdów tego typu nie jest w ogóle zarejestrowanych w Departamencie Środowiska, co uniemożliwia pełną kontrolę.
Według szefa Wydziału Kontroli, Dimitrisa Dimitriou, narzędzia inteligentnej technologii są niezbędne przy chronicznych brakach kadrowych. Inspektorzy nie są w stanie przez całą dobę monitorować dzikich wyrzutów odpadów, które w ostatnich latach znacząco się nasiliły.
Transport Drogowy mówi „nie”. Uzasadnienie: prawo
Jak wyjaśniła Eleni Pipi-Chatzikosta, starsza urzędniczka Departamentu Transportu Drogowego, problem tkwi w przepisach. Prawo z 2001 roku dotyczące dostępu do zawodu przewoźnika drogowego wyłącza transport odpadów i kontenerów (skipów) z obowiązku posiadania licencji przewoźnika i licencji „A”. Aby zmienić ten status, należałoby zmienić ustawę oraz wprowadzić dla właścicieli takich pojazdów pełny zestaw wymogów, w tym opłatę 13 668 euro za licencję dla każdego pojazdu.
Co więcej, licencja „A” — jeśli zostałaby wymagana — jest wspólna dla wszystkich rodzajów ładunków. Nie precyzuje, co pojazd może lub nie może przewozić. Oznacza to, że Departament Transportu nie ma prawa wskazać jednej branży i nakazać jej montaż GPS, jeśli wymóg ten nie dotyczy pozostałych.
Departament podkreśla również, że prawo krajowe jest w pełni związane regulacjami UE (1071/2009), a te nie pozwalają na wyjątki od narzuconych kryteriów. W związku z tym — jak stwierdzono — nie istnieje legalny sposób, aby jednostronnie narzucić obowiązek GPS tej jednej kategorii pojazdów.
Pat prawny i nadzieja na przyszłość
Choć rozmowy między obiema instytucjami trwały miesiącami, nie udało się znaleźć rozwiązania. Departament Środowiska wyraża jednak nadzieję, że dialog będzie kontynuowany. Bez nowych narzędzi — także technologicznych — problem dzikich wyrzutów będzie się nasilał, a państwo pozostanie bez realnych możliwości skutecznego reagowania.
FAQ
Dlaczego Departament Transportu sprzeciwił się obowiązkowym GPS?
Ponieważ prawo krajowe i unijne nie pozwala na nałożenie takich wymogów wyłącznie na pojazdy przewożące odpady.
Czy część ciężarówek ma już GPS?
Tak, niektóre pojazdy dobrowolnie uzyskały licencję środowiskową i zamontowały GPS, ale wiele innych nie jest w ogóle zarejestrowanych.
Dlaczego GPS jest uważany za konieczny?
Ze względu na masową skalę nielegalnych wyrzutów odpadów i brak wystarczającej liczby inspektorów, aby monitorować teren przez całą dobę.
