Podczas ostatnich rozmów na temat rozwiązania problemu cypryjskiego w Nowym Jorku, strona greckocypryjska zaproponowała utworzenie nowego przejścia granicznego na ulicy Ledrinis w murach starego miasta Nikozji. Propozycja została jednak odrzucona przez lidera tureckich Cypryjczyków Ersina Tatara, który – jak podają źródła – „podał różne wymówki” i wskazał na wysokie koszty.
Ledrinis zamiast przeciążonej Ledras?
Propozycja otwarcia nowego pieszo dostępnego przejścia na ulicy Ledrinis, tuż obok miejskiego centrum innowacji i badań w Nikozji, ma na celu odciążenie zatłoczonej Ledras – głównego punktu przekraczania granicy w centrum miasta, który w sezonie letnim zmaga się z ogromnym ruchem turystycznym.
Choć pomysł został wcześniej publicznie poparty przez „burmistrza” okupowanej części Nikozji Mehmeta Harmanciego, to według doniesień Tatar skrytykował go za wcześniejsze konsultacje z prezydentem Christodoulidesem bez uzgodnienia tej kwestii ze stroną tureckocypryjską.
Spór o korytarze tranzytowe i punkty przejść
Podczas nieformalnych rozmów w Nowym Jorku omawiano także inne potencjalne przejścia, w tym w miejscowościach Mia Milia i Louroujina. Prezydent Nikos Christodoulides wyraził zgodę na te propozycje tureckiej strony, jednak Ersin Tatar odrzucił z kolei propozycję ONZ dotyczącą otwarcia przejścia w rejonie Athienou–Pyroi, przedstawiając własny, nieprecyzyjny kontrpropozycję drogi Aglantzia–Geri, która przebiegałaby przez okupowane terytoria.
Sekretarz generalny ONZ António Guterres zapewnił, że strony uzgodniły ogólne zasady tworzenia przejść, ale szczegóły dotyczące tras wymagają dalszych negocjacji. Tureckie źródła dyplomatyczne zaprzeczyły jednak jakoby jakiekolwiek porozumienie zostało zawarte.
Tatar kontra Christodoulides i rola Turcji
W toku rozmów Tatar odrzucał niemal każdą propozycję greckocypryjskiej strony, tłumacząc się względami wojskowymi i potrzebą zgody tureckiej armii. Na prośbę prezydenta Christodoulidesa interweniował turecki minister spraw zagranicznych Hakan Fidan, który jednak – po demonstracyjnej analizie mapy rejonu Kokkina – ostatecznie wsparł linię Tatara, tłumacząc odmowę oporem „sił politycznych” w okupowanej części wyspy.
Według źródeł z Nowego Jorku Tatar miał poczuć się osamotniony, komentując: „Mój przyjaciel Nikos jest sprytny, gra w gry”.
Co dalej?
Kwestia nowych przejść granicznych pozostaje otwarta i ma być przedmiotem dalszych rozmów na Cyprze z udziałem negocjatorów oraz specjalnej wysłanniczki sekretarza generalnego ONZ Maríi Ángeli Holguín. Do 9 sierpnia swoją funkcję zakończy także koordynator dotychczasowych rozmów, Colin Stewart, który przechodzi na emeryturę.
FAQ
Dlaczego Grecy Cypryjscy chcą otworzyć nowe przejście w centrum Nikozji?
Ulica Ledra jest przeciążona, zwłaszcza latem. Nowe przejście na Ledrinis ma ułatwić ruch pieszy i zwiększyć dostępność dla mieszkańców oraz turystów.
Dlaczego Tatar sprzeciwia się otwarciu przejścia na Ledrinis?
Tatar powołuje się na koszty, bezpieczeństwo oraz brak potrzeby otwierania kolejnego punktu. Krytykuje też tureckocypryjskiego „burmistrza” za brak konsultacji.
Jakie są perspektywy na otwarcie nowych przejść?
Rozmowy będą kontynuowane na Cyprze. Christodoulides zaakceptował propozycje w Mia Milia i Louroujinie, ale kluczowe decyzje wymagają zgody armii tureckiej.
