Już za kilka godzin, w środku nocy czasu cypryjskiego, rozpocznie się dwudniowe spotkanie ws. Cypru w siedzibie ONZ w Nowym Jorku. Sekretarz Generalny António Guterres zaprosił do rozmów wszystkie zaangażowane strony – będzie to najważniejsze wydarzenie dyplomatyczne dotyczące wyspy od miesięcy.
Spotkanie z kluczowymi graczami
Rozszerzona, nieformalna konferencja startuje o godz. 19:00 czasu nowojorskiego (2:00 w nocy na Cyprze) uroczystą kolacją, na którą Guterres zaprosił prezydenta Nikosa Christodoulidesa, lidera Turków cypryjskich Ersina Tatara, ministrów spraw zagranicznych Grecji (Giorgos Gerapetritis) i Turcji (Hakan Fidan) oraz ministra ds. Europy Wielkiej Brytanii Stephena Doughty’ego.
Główna część obrad rozpocznie się w czwartek o 11:30 czasu lokalnego (18:30 czasu cypryjskiego). W planach są spotkania bilateralne, roboczy lunch i obrady plenarne. Zakończenie przewidziano na 23:45 czasu cypryjskiego. Prezydent Christodoulides opuści Nowy Jork jeszcze tego samego wieczoru.
Różne oczekiwania, ten sam stół
Prezydent Republiki Cypryjskiej deklaruje gotowość do rozpoczęcia formalnych negocjacji, podkreślając, że spotkanie powinno stworzyć warunki do wznowienia rozmów przerwanych w 2017 roku. W rozmowie z dziennikarzami mówił o konieczności budowania klimatu zaufania, przy jednoczesnym przestrzeganiu zasad uzgodnionych w rezolucjach Rady Bezpieczeństwa ONZ.
Z kolei Ersin Tatar niezmiennie stawia warunki: domaga się uznania „władz” okupowanej północy poprzez dopuszczenie bezpośrednich połączeń lotniczych, handlu i kontaktów. Mówi wprost o „współpracy dwóch państw” i odrzuca możliwość negocjowania „federalnego” rozwiązania.
ONZ na minimum?
Z informacji medialnych wynika, że António Guterres nie planuje w tym momencie forsowania powrotu do stołu negocjacyjnego. Prawdopodobny scenariusz to próba uzyskania porozumienia w sprawie wybranych środków budowy zaufania (MOE), takich jak nowe punkty przejścia przez linię podziału czy wspólne inicjatywy młodzieżowe i ekologiczne.
Przypomnijmy, że poprzednie tego typu spotkanie odbyło się w marcu w Genewie i nie przyniosło przełomu. Choć wtedy zapowiedziano nowe inicjatywy techniczne, to – jak podkreślił Tatar – do dziś nie poczyniono żadnych kroków w sprawie proponowanych przez niego punktów przejścia w okolicach Mii Milia i Louroujiny.
Głos z ONZ: „brak zaufania i inne narracje”
Specjalny przedstawiciel ONZ na Cyprze, Colin Stewart, poinformował kilka dni temu Radę Bezpieczeństwa, że największą przeszkodą w rozwiązaniu problemu cypryjskiego jest „głęboka wzajemna nieufność i rozbieżne narracje historyczne”. Jego zdaniem obie strony postrzegają się jako ofiary, co utrudnia jakikolwiek kompromis.
FAQ
Kiedy odbędzie się spotkanie ONZ ws. Cypru?
Spotkanie rozpoczyna się dziś wieczorem (16 lipca) w Nowym Jorku o 19:00 (2:00 w nocy 17 lipca czasu cypryjskiego).
Kto bierze udział?
Uczestniczą przedstawiciele ONZ, Grecji, Turcji, Wielkiej Brytanii, prezydent Republiki Cypryjskiej oraz lider „władz” okupowanej części wyspy.
Czy to formalne negocjacje?
Nie – to spotkanie nieformalne, którego celem jest ocena sytuacji i ewentualna decyzja o kolejnych krokach.
Czy możliwy jest przełom?
Mało prawdopodobne. ONZ koncentruje się na minimum – uzgodnieniu wybranych środków budowy zaufania (MOE).
Co dalej?
Jeśli uda się osiągnąć choćby częściowy konsensus, sekretarz generalny może zdecydować o przedłużeniu misji swojej wysłanniczki – Maríi Ángeli Holguín – i kontynuacji dialogu.
