Nowe dane Eurostatu pokazują wyraźne spowolnienie wzrostu wydatków konsumenckich na Cyprze — w czasie gdy w Unii Europejskiej obserwujemy przyspieszenie. Jednocześnie cypryjskie gospodarstwa domowe przeznaczają prawie 20% swoich budżetów na mieszkanie, wodę, prąd i paliwa.
Wydatki rosną wolniej niż w UE
Z danych wynika, że w 2024 roku realne wydatki konsumenckie w Unii Europejskiej wzrosły o 1,5%, a w strefie euro o 1,3%. Dla porównania — rok wcześniej było to odpowiednio 0,3% i 0,5%.
Na Cyprze kierunek jest odwrotny: wzrost wydatków wyhamował z 6,1% w 2023 roku do 3,6% w roku 2024. To efekt ciągłych kryzysów ostatnich lat, rosnących cen oraz zmian w zachowaniach konsumentów.
Największe wzrosty wydatków odnotowały Malta, Rumunia i Węgry, gdzie dynamika przekracza 5%.
Cypr wśród liderów wydatków w relacji do PKB
Wydatki konsumpcyjne cypryjskich gospodarstw domowych stanowią aż 61,6% PKB — to czwarty najwyższy wynik w całej Unii, po Grecji, Chorwacji i Portugalii.
Szczególnie widoczny jest udział kosztów utrzymania: mieszkanie, woda, energia i paliwa pochłaniają 17,8% budżetu gospodarstw domowych. W UE jest to 23,6%, a w strefie euro 23,5%. Najwyższy odsetek notują Czechy, Finlandia i Dania.
Żywność, transport i różnice między regionami
Cypryjskie gospodarstwa przeznaczają 12,5% wydatków na żywność i napoje bezalkoholowe — dokładnie tyle, ile wynosi średnia strefy euro (12,5%). W UE to 13,2%.
Wydatki na transport stanowią 12,9% budżetów domowych — minimalnie powyżej średniej unijnej.
Z kolei dane statystyczne za 2023 rok pokazują, że przeciętna roczna konsumpcja gospodarstwa domowego na Cyprze wyniosła 43 263 euro. Oznacza to wzrost o 38,6% w porównaniu z latami 2015/2016, lub 19,6% w ujęciu realnym.
Najwięcej wydają gospodarstwa w Limassol — nieco więcej niż w Nikozji. Najniższe wydatki odnotowano w Pafos.
Bogatsi wydają inaczej niż ubożsi
Chociaż największą część wydatków we wszystkich grupach stanowi mieszkanie, różnice pojawiają się w dalszych kategoriach.
W uboższych gospodarstwach drugą największą pozycją jest żywność — 24,7%. W najbogatszych gospodarstwach wydatki na żywność spadają na czwarte miejsce (9,6%), a wyprzedzają je m.in. restauracje i usługi hotelowe, które pochłaniają 13,2% ich budżetu.
Znaczące różnice widać też w kategoriach transportu i edukacji.
Kto wydaje najwięcej?
Najwyższe wydatki notują gospodarstwa, w których osoba odpowiedzialna pracuje na stanowisku nie-fizycznym w sektorze publicznym — średnio 64 137 euro rocznie, aż o 48,2% powyżej średniej krajowej.
Najniższe wydatki mają gospodarstwa, których głowa należy do grupy osób nieaktywnych zawodowo (poza emerytami) — 26 368 euro rocznie, czyli o ponad 39% mniej od średniej.
FAQ
Dlaczego wydatki na Cyprze rosną wolniej niż w UE?
To efekt inflacji, kryzysów ostatnich lat oraz zmian w sposobie wydawania pieniędzy przez gospodarstwa domowe.
Która kategoria pochłania najwięcej cypryjskich budżetów?
Największy udział ma mieszkanie, woda, prąd i paliwa — niemal 18% całkowitych wydatków.
Czy bogatsi i ubożsi wydają pieniądze w podobny sposób?
Nie. Ubożsi znaczną część budżetu przeznaczają na żywność, a bogatsi – na restauracje, usługi i transport.
