Na Cyprze wciąż nie istnieje jasny, ustawowy status influencerów ani kompleksowe ramy prawne regulujące ich działalność, mimo że ich rola w mediach społecznościowych systematycznie rośnie. Jednocześnie brak jest także jednego, odrębnego aktu prawnego na poziomie Unii Europejskiej, który regulowałby wyłącznie influencer marketing.
Brak definicji w cypryjskim prawie
Termin „influencer” nie występuje w cypryjskim porządku prawnym. Zgodnie z opracowaniem European Audiovisual Observatory, pojęcie to nie zostało dotąd formalnie zdefiniowane ani w ustawodawstwie, ani w orzecznictwie.
Pewne wskazówki interpretacyjne oferuje natomiast cypryjski organ samoregulacyjny – Organ Kontroli Reklamy, który w swoim przewodniku dotyczącym influencer marketingu określa influencerów jako niezależne osoby trzecie wpływające na opinię publiczną poprzez treści publikowane w internecie. Definicja ta obejmuje zarówno osoby fizyczne, jak i influencerów cyfrowych lub wirtualnych działających na platformach takich jak Instagram, TikTok, YouTube czy Facebook.
Influencer a media audiowizualne
Choć w teorii influencerzy mogliby zostać uznani za dostawców audiowizualnych usług medialnych, ponieważ samodzielnie decydują o doborze i organizacji treści, do tej pory nie zapadły żadne decyzje legislacyjne ani sądowe, które jednoznacznie potwierdzałyby takie zakwalifikowanie.
Na Cyprze nie istnieje też wyspecjalizowany organ, który systematycznie nadzorowałby działalność influencerów. W praktyce kwestie związane z influencer marketingiem podlegają kompetencjom Służby Ochrony Konsumenta, działającej w oparciu o przepisy dotyczące nieuczciwych praktyk handlowych.
Reklama musi być oznaczona
Zgodnie z obowiązującymi zasadami, brak jasnego oznaczenia komercyjnego charakteru treści publikowanych przez influencera może zostać uznany za wprowadzanie konsumentów w błąd. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy influencer otrzymuje wynagrodzenie finansowe, jak i korzyści rzeczowe.
Organ Kontroli Reklamy wskazuje, że obowiązek ujawnienia współpracy reklamowej istnieje nawet wtedy, gdy reklamodawca nie sprawuje kontroli redakcyjnej nad treścią. Oznaczenie musi być czytelne, jednoznaczne i dostosowane do formatu danej platformy.
Pierwszy krok ku współpracy instytucji
Istotnym sygnałem zmian było podpisanie w marcu 2024 roku pięcioletniego memorandum o współpracy pomiędzy Organem Kontroli Reklamy a Służbą Ochrony Konsumenta. Celem porozumienia jest zwiększenie świadomości konsumentów oraz wsparcie influencerów i firm w prawidłowym oznaczaniu treści promocyjnych.
Mimo tych działań, luka regulacyjna na Cyprze pozostaje. Do tej pory nie odnotowano spraw sądowych dotyczących influencerów, nie funkcjonują też systemy certyfikacji ani obowiązkowe szkolenia.
Dane dotyczące Cypru do europejskiej analizy zebrał profesor Achilleas Emilianides, dziekan Wydziału Prawa Uniwersytetu w Nikozji.
Jak wygląda sytuacja w Unii Europejskiej
Na poziomie UE influencerzy nie podlegają jednej, odrębnej regulacji, lecz szerokiemu zestawowi przepisów z zakresu ochrony konsumentów, reklamy, podatków oraz ochrony danych osobowych. Gdy działają w celach zarobkowych, są traktowani jak profesjonaliści i muszą jasno informować o charakterze reklamowym treści.
Znaczenie zyskuje także Digital Services Act, który wzmacnia przejrzystość reklamy online i zwiększa odpowiedzialność zarówno platform, jak i twórców treści. Część państw członkowskich, w tym Francja i Hiszpania, wprowadziła już bardziej szczegółowe regulacje krajowe.
Co dalej na poziomie UE
Europejska analiza nie rekomenduje na razie stworzenia osobnego aktu prawnego dla influencerów, ale wskazuje na tendencję do stopniowego zaostrzania i ujednolicania zasad poprzez istniejące instrumenty prawne. Kluczową rolę ma odegrać pełne wdrożenie Digital Services Act oraz nowe wytyczne interpretacyjne dotyczące ukrytej reklamy.
Unia Europejska coraz wyraźniej zmierza w kierunku traktowania influencerów nie jako luźnej kategorii twórców, lecz jako pełnoprawnych uczestników obrotu gospodarczego.
FAQ
Czy influencerzy na Cyprze są regulowani prawnie?
Nie ma odrębnej ustawy ani jasnej definicji prawnej influencera w cypryjskim prawie.
Czy influencer musi oznaczać treści reklamowe?
Tak. Brak jasnego oznaczenia współpracy komercyjnej może zostać uznany za nieuczciwą praktykę.
Czy Unia Europejska planuje nowe prawo dla influencerów?
Na razie nie, ale UE wzmacnia nadzór poprzez istniejące regulacje, zwłaszcza Digital Services Act.
