Europejskie stowarzyszenie przemysłu kolejowego Unife wezwało do powrotu kolei na Cypr po raz pierwszy od ponad 70 lat. Zdaniem organizacji, zbliżająca się rotacyjna prezydencja Cypru w Radzie Unii Europejskiej stwarza wyjątkową okazję do rozpoczęcia realnych prac nad odbudową transportu szynowego na wyspie.
Unife podkreśla, że Cypr może zakończyć trwający od 1951 roku okres bez pasażerskich i towarowych połączeń kolejowych, rozpoczynając etap planowania nowych inwestycji. Organizacja zaznacza, że ewentualne projekty powinny być realizowane przez firmy z Unii Europejskiej i zgodnie z europejskimi standardami technicznymi, co ma znaczenie zarówno gospodarcze, jak i strategiczne.
Prezydencja UE jako szansa na zmiany
W ocenie Unife cypryjska prezydencja może zostać wykorzystana nie tylko do ożywienia debaty o kolei na wyspie, lecz także do promowania zmian na poziomie całej Unii. Organizacja apeluje m.in. o modyfikacje unijnych zasad zamówień publicznych, tak aby państwa członkowskie miały możliwość stosowania wyłącznie produktów kolejowych wytwarzanych w UE. Ma to zwiększyć bezpieczeństwo i odporność europejskich sieci transportowych.
Jednocześnie Unife zwraca uwagę na konieczność dalszej harmonizacji standardów kolejowych oraz upraszczania przepisów w całym sektorze, w tym w obszarze cyberbezpieczeństwa. Według organizacji takie działania pozwoliłyby ograniczyć koszty i przyspieszyć realizację kluczowych projektów infrastrukturalnych.
Kolej a bezpieczeństwo i mobilność wojskowa
W stanowisku Unife pojawia się również wątek bezpieczeństwa. Organizacja podkreśla znaczenie wdrażania europejskiego systemu zarządzania ruchem kolejowym na głównych korytarzach transportowych. Ma to umożliwić szybszy i bezpieczniejszy transport zarówno cywilny, jak i wojskowy.
Unife popiera także realizację unijnego pakietu dotyczącego mobilności wojskowej, który zakłada uproszczenie procedur transgranicznych i modernizację kluczowych tras kolejowych. Harmonizacja standardów kolejowych jest, zdaniem organizacji, niezbędna dla sprawnego funkcjonowania przyszłego transportu w Europie.
Bruksela: pomysł kolei na Cyprze nie jest żartem
Do tematu powrotu kolei odniósł się niedawno europejski komisarz ds. transportu Apostolos Tzitzikostas. Podkreślił on, że koncepcji budowy nowej linii kolejowej na Cyprze nie należy traktować jako nierealnej. Jako przykład wskazał możliwe połączenie lotniska w Larnace z Limassol i Nikozją, które mogłoby znacząco poprawić infrastrukturę transportową wyspy.
Komisarz zaznaczył również, że Komisja Europejska byłaby gotowa wesprzeć taki projekt finansowo, a cypryjska prezydencja w Radzie UE może stać się dobrą okazją do rozpoczęcia poważnej dyskusji na ten temat.
Kolej na Cyprze – krótka historia
Cypr pozostaje bez kolei od 1951 roku, kiedy zamknięto ostatni odcinek Kolei Rządowej Cypru, funkcjonującej jeszcze w czasach brytyjskich. Linia, uruchomiona w 1905 roku, łączyła w szczytowym okresie port w Famaguście z miejscowością Evrychou w górach Troodos, przechodząc m.in. przez Nikozję i Morphou. Służyła głównie do transportu towarów, surowców i drewna, jednak nigdy nie była przedsięwzięciem dochodowym. Ostatecznie została rozebrana na początku lat 50.
Do idei jej odbudowy wracano już wcześniej. W 2022 roku cypryjskie władze informowały, że istnieją gotowe studia i wstępne analizy, które zakładają budowę lekkiej kolei, możliwej do poprowadzenia wzdłuż obecnej sieci drogowej. Jej celem miałoby być połączenie głównych miast oraz lotniska i ograniczenie chronicznych korków.
FAQ
Czy na Cyprze naprawdę mogą wrócić pociągi?
Tak, według Unife i przedstawicieli Komisji Europejskiej istnieją warunki polityczne i techniczne, aby rozpocząć planowanie nowej kolei na wyspie.
Dlaczego kolej zniknęła z Cypru?
Dawna linia kolejowa była nierentowna i stopniowo zamykana od lat 30., aż do całkowitego zakończenia działalności w 1951 roku.
Kto mógłby sfinansować nową linię kolejową?
Komisja Europejska sygnalizuje gotowość do wsparcia finansowego takiego projektu, jeśli Cypr zdecyduje się na jego realizację.
