Prezydent Nikos Christodoulides podjął decyzję o przystąpieniu Cypru do wartego 150 miliardów euro unijnego programu SAFE (Security Action for Europe), którego celem są wspólne zakupy uzbrojenia przez państwa członkowskie UE i sojuszników. Oficjalna notyfikacja dla Komisji Europejskiej ma zostać złożona jeszcze w lipcu.
Wspólne zakupy dla bezpieczeństwa Europy
Jak poinformował dyrektor ds. zamówień w cypryjskim ministerstwie obrony Panayiotis Hadjipavlis, Cypr przygotowuje się obecnie do formalnego zgłoszenia udziału w inicjatywie. Już 29 lipca Nikozję odwiedzą przedstawiciele Dyrekcji Generalnej ds. Przemysłu Obronnego i Przestrzeni Kosmicznej (DG DEFIS), którzy przedstawią szczegóły dotyczące procedur i kryteriów programu.
– Ekosystem cypryjskiego przemysłu obronnego został już poinformowany o decyzji – powiedział Hadjipavlis. W najbliższych dniach mają odbyć się dodatkowe spotkania z lokalnymi firmami branżowymi.
Kolejne etapy i współpraca z Grecją
Do końca listopada każde państwo uczestniczące w SAFE będzie musiało przedstawić szczegółowy plan wdrożenia, zawierający konkretne projekty, w których zamierza uczestniczyć. Po ich zatwierdzeniu przez Komisję Europejską rozpocznie się procedura finansowania.
– Jesteśmy w kontakcie z przyjaznymi państwami członkowskimi, w tym z Grecją, by znaleźć wspólne programy zakupowe – podkreślił Hadjipavlis. Wspólne przetargi są jednym z kluczowych warunków udziału w SAFE – każda operacja zakupowa musi obejmować co najmniej dwa uczestniczące kraje.
Dyrektor nie ujawnił, jakiej wysokości finansowania Cypr będzie się domagał. Jak zaznaczył, ostateczna kwota zależeć będzie m.in. od warunków ewentualnych pożyczek – w tym stopy procentowej, która nie została jeszcze ustalona przez Komisję.
SAFE: nowy filar europejskiej obronności
Program SAFE zakłada wspólne zakupy sprzętu wojskowego przez państwa Unii Europejskiej oraz wybranych partnerów – w tym Ukrainę, państwa EOG (Islandię, Liechtenstein, Norwegię, Szwajcarię) oraz sześć innych krajów, które podpisały porozumienia obronne z UE (m.in. Wielką Brytanię i Japonię). Ma to nie tylko zwiększyć efektywność zakupów, ale też wzmocnić unijną autonomię strategiczną i konkurencyjność europejskiego przemysłu obronnego.
Hadjipavlis podziękował cypryjskiej stałej reprezentacji przy UE oraz resortowi obrony za intensywne działania na rzecz udziału w SAFE, podkreślając, że program ma znaczenie nie tylko ekonomiczne, ale również strategiczne dla bezpieczeństwa narodowego Republiki Cypryjskiej.
FAQ
Na czym polega unijny program SAFE?
SAFE to inicjatywa Unii Europejskiej o wartości 150 mld euro, wspierająca wspólne zakupy uzbrojenia przez państwa członkowskie i sojuszników.
Czy Cypr oficjalnie przystąpił już do programu?
Formalne zgłoszenie ma zostać złożone do końca lipca 2025 roku. Wizyta unijnych ekspertów na Cyprze zaplanowana jest na 29 lipca.
Kiedy ruszą pierwsze wspólne zakupy sprzętu wojskowego?
Szczegółowe plany uczestnictwa państw mają być gotowe do końca listopada. Po ich zatwierdzeniu rozpoczną się procedury finansowania i zakupów.
