Parlament Cypru przyjął ustawę z 2025 roku o penalizacji naruszania środków ograniczających, która po raz pierwszy wprowadza odpowiedzialność karną za omijanie międzynarodowych sankcji – w tym tych nałożonych na Rosję. Nowe przepisy mają dostosować kraj do unijnej dyrektywy 2024/1226 i odpowiedzieć na krytykę po aferze Cyprus Confidential.
Wraz z ustawą powołano Krajową Jednostkę ds. Stosowania Sankcji (NSIU/EMEK), która będzie działać przy Ministerstwie Finansów, kontrolując przestrzeganie sankcji i koordynując dochodzenia.
Kara za ukrywanie majątku i obchodzenie sankcji
Prawo obejmuje zarówno osoby fizyczne, jak i firmy zarejestrowane na Cyprze, a także działania podejmowane poza granicami – jeśli uczestniczą w nich cypryjscy obywatele lub podmioty. Dotyczy to również statków i samolotów pływających pod cypryjską banderą.
Za przestępstwo uznane zostaną m.in.:
– udostępnianie środków finansowych osobom objętym sankcjami,
– niezamrożenie aktywów,
– pomoc w transferze lub ukrywaniu majątku,
– tworzenie fikcyjnych struktur w celu ukrycia prawdziwych właścicieli.
Kary przewidują do 100 000 euro grzywny i do 5 lat więzienia. W najcięższych przypadkach firmy mogą zostać ukarane kwotą do 5% globalnych obrotów lub do 40 mln euro.
Nowa jednostka kontroli w resorcie finansów
EMEK (NSIU) otrzyma uprawnienia do prowadzenia kontroli, wydawania licencji i nadzoru nad przestrzeganiem sankcji. Jednostka ma rozpocząć pełne działania do końca 2025 roku. Ma to być jedno z najważniejszych działań Cypru na rzecz odbudowy wiarygodności w sektorze finansowym.
Reakcja na Cyprus Confidential i naciski UE
Po ujawnieniu przypadków ukrywania majątku rosyjskich oligarchów, Cypr został oskarżony o tolerowanie obejścia sankcji. Nowe prawo ma pokazać, że państwo jest gotowe stosować europejskie standardy i ścigać przestępstwa finansowe.
Eksperci zwracają uwagę, że choć przepisy wzmocnią przejrzystość, zwiększą też obowiązki firm – zwłaszcza w sektorach bankowym i morskim, które będą musiały wdrożyć ostrzejsze procedury zgodności (compliance).
FAQ
Kogo dotyczą nowe sankcje karne na Cyprze?
Osób fizycznych i firm zarejestrowanych na Cyprze, a także działań poza krajem, jeśli uczestniczą w nich cypryjskie podmioty lub statki pod cypryjską banderą.
Jakie kary przewiduje ustawa?
Do 5 lat więzienia i 100 tys. euro grzywny, a dla firm – nawet do 5% globalnych obrotów lub 40 mln euro.
Czym jest NSIU/EMEK?
To nowa jednostka przy Ministerstwie Finansów, odpowiedzialna za kontrolę sankcji, inspekcje i koordynowanie dochodzeń.
