Nowe pokolenie na Cyprze nie zmaga się już z jednym nałogiem, lecz z wieloma jednocześnie. Zakłady bukmacherskie, e-papierosy i alkohol tworzą groźną mozaikę zachowań, która – jak ostrzegają eksperci – wymaga nowego zdefiniowania pojęcia „uzależnienia” i zupełnie innego podejścia ze strony rodzin i państwa.
Era „jednego nałogu” się skończyła
Według danych Cypryjskiego Urzędu ds. Przeciwdziałania Uzależnieniom (AAEK), młodzi ludzie coraz częściej łączą różne formy uzależnień, zarówno od substancji, jak i od zachowań – gier, hazardu czy internetu. Specjaliści mówią o zjawisku „wielouzależnienia”, w którym jedna forma nałogu wzmacnia drugą.
AAEK podkreśla, że uzależnienie nie ogranicza się już do substancji chemicznych – dziś oznacza każde powtarzalne zachowanie prowadzące do utraty kontroli i zaburzenia codziennego funkcjonowania. Cypryjska młodzież żyje w świecie ciągłej stymulacji – szybka nagroda, cyfrowe emocje, presja sukcesu i potrzeba akceptacji tworzą idealne warunki dla uzależnień emocjonalnych.
Alarmujące dane z Cypru
Z najnowszych badań wynika, że:
- 16% uczniów w wieku 16 lat obstawiało zakłady w ciągu ostatniego roku.
- 6,1% wykazuje objawy problemowego hazardu.
- 23% nastolatków pali, a 8,6% codziennie używa e-papierosów – powyżej średniej UE.
- 37% przyznało, że było pijane w ciągu ostatniego miesiąca.
- 28% uważa, że zdobycie marihuany jest „bardzo łatwe”.
Eksperci zauważają, że granica między „zabawą” a uzależnieniem coraz bardziej się zaciera – także z powodu postawy rodziców, którzy często nieświadomie akceptują ryzykowne zachowania swoich dzieci.
Rodzice w roli biernych obserwatorów
Psycholodzy zwracają uwagę, że młodzież często naśladuje dorosłych – jeśli widzi ojca grającego w zakłady lub matkę z e-papierosem, uznaje to za coś normalnego. Nie brakuje przypadków, gdy rodzice sami „bawią się” z dziećmi w obstawianie online lub pozwalają im na gry z elementami hazardu. W efekcie model ryzyka i nagrody przenosi się z domu do szkoły i w świat cyfrowy, tworząc spiralę zachowań, które trudno zatrzymać.
Hazard online – „plac zabaw” dla nastolatków
Choć prawo na Cyprze formalnie ogranicza dostęp nieletnich do zakładów, technologia całkowicie zmieniła zasady gry. Nastolatkowie obchodzą blokady wiekowe za pomocą VPN i anonimowych aplikacji. 25% zakładów odbywa się w punktach stacjonarnych, ale już 15% online, a ten odsetek szybko rośnie. Mechanizmy hazardowe – takie jak „loot boxy” czy punkty w grach – pojawiają się też w grach komputerowych, tworząc nowy rodzaj uzależnienia, które zaczyna się często już w wieku 13–14 lat.
Niewidzialna fala uzależnień
Nowe pokolenie uzależnionych nie ma twarzy stereotypowego „nałogowca”. To uczniowie, którzy „dla relaksu” vapują, „dla zabawy” grają i nie rozstają się z telefonem nawet w nocy. Za każdą z tych czynności stoi ta sama potrzeba – emocjonalna ulga, akceptacja i poczucie kontroli, które społeczeństwo nie potrafi im zapewnić w zdrowy sposób.
Jak podkreślają eksperci, młodzi ludzie nie potrzebują tylko ratunku – potrzebują zrozumienia. Bo za każdym zakładem, każdą „chmurką” i każdym scrollowaniem kryje się dziecko, które po prostu szuka sposobu, by coś poczuć.
FAQ
Co to jest „wielouzależnienie”?
To jednoczesne występowanie kilku uzależnień – np. od nikotyny, hazardu i internetu – które wzajemnie się wzmacniają.
Jakie są najczęstsze uzależnienia wśród młodzieży na Cyprze?
Hazard, e-papierosy, alkohol, gry komputerowe i nadużywanie internetu.
Dlaczego rośnie liczba uzależnionych nastolatków?
Z powodu łatwego dostępu do technologii, presji społecznej i braku skutecznej profilaktyki w szkołach i domach.
