Jeszcze dwie dekady temu podróż autobusem po Cyprze była doświadczeniem, które wielu Polaków pamięta do dziś. Stare pojazdy, często bez klimatyzacji, wysłużone siedzenia, otwarte okna i drzwi próbujące ratować pasażerów przed upałem. Dla osób, które przyjechały na wyspę kilkanaście lub kilkadziesiąt lat temu, komunikacja miejska bardziej przypominała lata 80. niż nowoczesną Europę.
Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Na ulicach dominują nowoczesne autobusy, a państwo podpisuje wieloletnie kontrakty warte setki milionów euro, które zobowiązują przewoźników do regularnej wymiany floty.
Kiedyś autobus był koniecznością, nie wyborem
Jeszcze na początku XXI wieku komunikacja miejska na Cyprze wyglądała zupełnie inaczej niż dziś.
Po ulicach Larnaki, Nikozji czy Limassol kursowały wysłużone autobusy pamiętające często lata 80. i 90. Dla wielu osób, które przyjechały wtedy na wyspę, widok starych niebieskich autobusów stał się jednym z symboli tamtego Cypru.
Latem wewnątrz panował często trudny do wytrzymania upał. Klimatyzacja nie była standardem, dlatego pasażerowie ratowali się otwartymi oknami, a czasem także drzwiami podczas postoju.
Rozkłady jazdy bywały ograniczone, liczba połączeń niewielka, a samochód pozostawał praktycznie niezbędny do codziennego funkcjonowania.
Nieprzypadkowo Cypr przez lata należał do państw o jednym z najwyższych wskaźników posiadania samochodów na mieszkańca w Europie.
Cypr długo odstawał od Europy
Przez wiele lat transport publiczny był jednym z najsłabiej rozwiniętych elementów infrastruktury na wyspie.
Podczas gdy w wielu krajach Europy Zachodniej pojawiały się już nowoczesne autobusy niskopodłogowe i elektroniczne systemy informacji pasażerskiej, na Cyprze nadal dominowały starsze pojazdy obsługiwane przez lokalnych przewoźników.
Autobusy często wyglądały na mocno wyeksploatowane, a komfort podróży pozostawiał wiele do życzenia. W wielu miejscach brakowało także nowoczesnych przystanków, czytelnych rozkładów jazdy i sensownej integracji połączeń.
Dla wielu mieszkańców samochód był jedynym realnym środkiem transportu.
Przełom przyniosły nowe przetargi
Prawdziwe zmiany zaczęły się wraz z reformą transportu publicznego i kolejnymi przetargami organizowanymi zgodnie z europejskimi zasadami.
Największy przełom nastąpił jednak przy kontraktach obejmujących lata 2020–2030.
Państwo zdecydowało się na długoterminowe umowy z operatorami obejmujące całe regiony wyspy. Wraz z nowymi kontraktami przewoźnicy zostali zobowiązani do inwestowania w nowoczesny tabor i rozwój usług.
To właśnie wtedy na ulice Nikozji, Larnaki i kolejnych miast zaczęły wyjeżdżać setki nowych autobusów wyposażonych w klimatyzację, elektroniczne tablice informacyjne, monitoring oraz udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami.
Dziesięć lat na rozwój i wymianę floty
Nowy model funkcjonowania komunikacji miejskiej opiera się na wieloletnich kontraktach podpisywanych zazwyczaj na 10 lat.
Przykładem jest Cyprus Public Transport, które od 2020 roku przejęło obsługę Nikozji i Larnaki i rozpoczęło ogromne inwestycje w nową flotę autobusów.
W praktyce oznacza to, że wraz z każdą nową umową operatorzy są zobowiązani do odmładzania floty i utrzymywania określonych standardów jakości.
Dziś na ulicach coraz częściej pojawiają się także autobusy elektryczne, a średni wiek pojazdów jest stopniowo obniżany.
Cypr nadrabia zaległości wobec Europy
Nowoczesne autobusy to tylko część zmian.
Równolegle rozwijana jest infrastruktura przystankowa, pojawiają się elektroniczne systemy informacji pasażerskiej, inteligentne przystanki oraz nowe rozwiązania związane z mobilnością miejską.
Choć mieszkańcy nadal narzekają na częstotliwość kursów czy ograniczoną liczbę połączeń w niektórych rejonach wyspy, różnica względem sytuacji sprzed kilkunastu lat jest ogromna.
Dla osób, które pamiętają autobusy z otwartymi drzwiami zamiast klimatyzacji, dzisiejsza komunikacja miejska na Cyprze wygląda jak zupełnie inna epoka.
I właśnie dlatego wielu mieszkańców mówi dziś pół żartem, pół serio, że dopiero wraz z nowoczesnymi autobusami Cypr naprawdę transportowo dotarł do Europy.
FAQ
Kiedy rozpoczęła się modernizacja autobusów na Cyprze?
Największe zmiany rozpoczęły się po reformach transportu publicznego i nowych kontraktach podpisanych na lata 2020–2030.
Na jak długo podpisywane są umowy z przewoźnikami autobusowymi?
Obecne kontrakty na Cyprze są najczęściej zawierane na okres 10 lat i obejmują obowiązek inwestowania w nowoczesną flotę.
Czy na Cyprze pojawiają się autobusy elektryczne?
Tak. W ostatnich latach rozpoczęto wprowadzanie pierwszych autobusów elektrycznych, które mają stopniowo zwiększać udział ekologicznego transportu publicznego na wyspie.
