Choć numer 112 widnieje na pojazdach ratunkowych i w oficjalnych dokumentach, w rzeczywistości na Cyprze nie działa żaden scentralizowany system powiadamiania ratunkowego. Zamiast zintegrowanej koordynacji, połączenia są przekierowywane – najczęściej do straży pożarnej. Gdy podczas lipcowych pożarów potrzebne było szybkie i jednolite ostrzeganie ludności, państwo nie miało do dyspozycji podstawowego narzędzia, które od lat funkcjonuje w innych krajach Unii Europejskiej.
Zablokowane procedury, odwołane przetargi, decyzje polityczne
Historia systemu 112 na Cyprze sięga 2022 roku, kiedy ogłoszono pierwszy otwarty przetarg. Miał on zapewnić pełną integrację alarmową – od ewakuacji po komunikację z obywatelami. Dwa lata później, w maju 2024 roku, postępowanie zostało anulowane po serii odwołań rozpatrzonych przez Urząd ds. Rewizji Przetargów.
Obrona Cywilna wnioskowała, aby uznać system 112 za usługę o najwyższym interesie publicznym – co umożliwiłoby szybsze wdrożenie. Jednak Prokuratoria Generalna jednoznacznie odrzuciła ten wniosek, uznając, że nie ma podstaw prawnych do zastosowania takiej procedury.
Nowy harmonogram: nadzieja dopiero na 2026 rok
Z powodu blokad prawnych i formalnych nowy harmonogram przewiduje, że:
- grudzień 2024 – ogłoszenie nowego przetargu,
- luty 2025 – zakończenie składania ofert,
- lipiec 2025 – zakończenie oceny technicznej,
- wrzesień 2025 – planowane podpisanie umowy,
- pierwsza połowa 2026 – możliwe uruchomienie systemu, o ile nie pojawią się kolejne odwołania.
Dopiero wtedy Cypr będzie dysponował systemem, który pozwala wysłać obywatelom ostrzeżenie na telefon, automatycznie skoordynować działania straży pożarnej, policji i służb medycznych oraz rejestrować dokładną lokalizację osoby dzwoniącej.
Brak decyzji, która mogła uratować życie
W kontekście tragicznego pożaru w Sylikou, w którym zginęła para starszych ludzi, ujawniono, że system wczesnego ostrzegania w ogóle nie został uruchomiony. Ewakuacje odbywały się za pomocą dzwonów, megafonów i samochodów z głośnikami – bez jednolitego sygnału alarmowego. Gdyby 112 działało, mieszkańcy mogliby otrzymać powiadomienie SMS lub automatyczne wezwanie do ewakuacji.
Biurokracja ważniejsza niż interes publiczny?
Z raportu Obrony Cywilnej wynika, że Cypr nie skorzystał również z możliwości przyjęcia sił lądowych UE z własnym sprzętem gaśniczym – właśnie ze względu na złożoność procedur. W przypadku systemu 112 biurokracja również zwyciężyła nad pilną potrzebą działania.
FAQ
Czy numer 112 działa na Cyprze tak jak w innych krajach UE?
Nie. Mimo że numer istnieje formalnie, nie funkcjonuje jako zintegrowany system powiadamiania ratunkowego. Połączenia są przekierowywane – najczęściej do straży pożarnej.
Dlaczego Cypr nie wdrożył systemu 112?
Pierwszy przetarg ogłoszono w 2022 roku, ale został anulowany po odwołaniach. Próba uznania projektu za „interes publiczny” została odrzucona przez Prokuratorię. Nowy system ma być gotowy dopiero w 2026 roku.
Czy opóźnienie w uruchomieniu systemu 112 mogło mieć wpływ na tragedie?
Tak. W sytuacjach kryzysowych, jak pożary czy powodzie, brak jednolitego systemu powiadamiania utrudnia ewakuację i zwiększa ryzyko dla życia obywateli.
