Na Cyprze żyją tysiące dorosłych osób ze spektrum autyzmu, które przez lata pozostawały niezdiagnozowane i praktycznie niewidoczne dla systemu ochrony zdrowia. Coraz więcej ekspertów alarmuje, że problem dotyczy nie tylko zdrowia psychicznego, ale także rynku pracy, edukacji i jakości życia wielu mieszkańców wyspy.
Specjaliści podkreślają, że autyzm u dorosłych nadal jest na Cyprze bardzo słabo rozpoznawany.
„Mac w świecie Windows”
Autorka publikacji porównuje funkcjonowanie osób autystycznych do sytuacji, w której ktoś z systemem Mac musi przez całe życie funkcjonować w świecie zaprojektowanym wyłącznie dla Windows.
Według ekspertów osoby neuroróżnorodne nie są „uszkodzone”, lecz po prostu inaczej przetwarzają informacje i odbierają świat.
Problem polega na tym, że przez lata wiele osób próbowało ukrywać swoje trudności i dostosowywać się do społecznych oczekiwań.
Autystyczne „maskowanie” prowadzi do wyczerpania
Eksperci zwracają uwagę na zjawisko tzw. social masking, czyli społecznego maskowania.
Osoby ze spektrum uczą się kopiować zachowania innych, wymuszać kontakt wzrokowy czy kontrolować reakcje, aby nie wyróżniać się w społeczeństwie.
Według specjalistów taki ciągły wysiłek psychiczny często prowadzi po latach do poważnego wyczerpania, stanów lękowych i depresji.
System na Cyprze nadal nie radzi sobie z diagnozą dorosłych
Jednym z największych problemów ma być brak odpowiednich struktur diagnostycznych dla dorosłych.
Eksperci alarmują, że GESY w praktyce nadal funkcjonuje tak, jakby autyzm „kończył się” po 18. roku życia.
Osoby dorosłe często są zmuszone do kosztownych prywatnych diagnoz lub pozostają bez jakiejkolwiek pomocy.
Neuroróżnorodność może być ogromnym atutem
Specjaliści podkreślają jednocześnie, że osoby neuroróżnorodne bardzo często posiadają wyjątkowe zdolności koncentracji, analitycznego myślenia i ogromną wiedzę w swoich obszarach zainteresowań.
Problemem mają być jednak bariery społeczne oraz sposób funkcjonowania rynku pracy.
Według ekspertów wiele osób odpada już na etapie rozmów kwalifikacyjnych, ponieważ nie wpisuje się w typowe społeczne schematy komunikacji.
Firmy powinny zmienić podejście
Coraz częściej pojawiają się apele, aby firmy i organizacje na Cyprze lepiej dostosowywały miejsca pracy do potrzeb osób neuroróżnorodnych.
Eksperci wskazują, że czasami wystarczą niewielkie zmiany — spokojniejsze miejsce pracy, słuchawki wyciszające czy jasne pisemne instrukcje — aby pracownik mógł w pełni wykorzystać swoje możliwości.
„Diagnoza to nie etykieta”
Specjaliści podkreślają również, że diagnoza autyzmu w dorosłym życiu nie powinna być traktowana jako „etykieta” czy stygmat.
Dla wielu osób jest to moment zrozumienia własnego funkcjonowania i ulga po latach poczucia, że są „inne” lub „problemowe”.
Eksperci apelują o większą świadomość społeczną, rozwój diagnostyki oraz lepsze wsparcie osób neuroróżnorodnych na Cyprze.
FAQ
Dlaczego wielu dorosłych na Cyprze pozostaje bez diagnozy?
Eksperci twierdzą, że przez lata autyzm kojarzono głównie z dziećmi i bardziej widocznymi objawami.
Czym jest społeczne maskowanie?
To próba ukrywania trudności poprzez kopiowanie zachowań społecznych i dostosowywanie się do otoczenia.
Jakie problemy zgłaszają osoby neuroróżnorodne?
Najczęściej wskazują na trudności z diagnozą, brak wsparcia oraz problemy na rynku pracy.
