Wniosek złożony w terminie
Jedna z naszych czytelniczek opisała sytuację, która dotknęła jej rodzinę w trakcie przygotowań do wyjazdu. W lipcu córce wygasł dowód osobisty. 21 sierpnia rodzina złożyła wniosek online o nowy dokument, zakładając, że pięć tygodni do planowanego wylotu 27 września wystarczy, by spokojnie go odebrać.
Okazało się jednak, że sprawa utknęła w urzędzie. Choć wniosek wpłynął tego samego dnia, dokument wysłano do Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych dopiero… 16 września.
„Tak to jest składać online”
Czytelniczka usłyszała w urzędzie, że „tak to jest składać wnioski online” – co w praktyce oznaczało, że termin 30 dni liczony jest dopiero od dnia, w którym urzędnik zdecyduje się zająć sprawą. – „De facto zamiast końca sierpnia liczą od połowy września, a to różnica krytyczna dla podróży” – relacjonuje.
Rodzina stoi przed ryzykiem braku dokumentu na czas. Szczęśliwie na lotnisku można wyrobić paszport tymczasowy, ale – jak zaznacza czytelniczka – to dodatkowy stres, stracony czas i koszt.
Co mówią przepisy?
Zgodnie z ustawą o dowodach osobistych (art. 24):
„Wydanie dowodu osobistego następuje nie później niż w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku.”
Wniosek elektroniczny jest równorzędny z wnioskiem składanym osobiście. Jednak w przypadku osób powyżej 12. roku życia wymagane jest pobranie odcisków palców i wzoru podpisu w urzędzie. Jeśli urząd uzna, że dopiero wtedy wniosek jest „kompletny”, to termin 30 dni liczony jest od daty tej wizyty.
Problem w tym, że w wielu przypadkach urzędy opóźniają wysyłkę wniosków złożonych online, co nie ma podstaw prawnych i naraża obywateli na niepewność. Jeśli urząd nie poinformował o konieczności osobistego stawienia się w odpowiednim terminie, to odpowiedzialność za opóźnienie spada na administrację.
Awaryjne rozwiązanie: paszport tymczasowy
W przypadku gdy urząd nie zdąży wydać dowodu osobistego na czas, pozostaje możliwość wyrobienia paszportu tymczasowego. Wniosek można złożyć w urzędzie paszportowym, a w sytuacjach nagłych także na lotniskach – m.in. w Warszawie (Lotnisko Chopina), Krakowie, Katowicach czy Gdańsku.
Dokument wydawany jest tego samego dnia po okazaniu biletu lotniczego i dowodu tożsamości, a jego koszt to około 30 zł. Paszport tymczasowy ma krótszy okres ważności (zwykle do 12 miesięcy), ale w pełni uprawnia do podróżowania w UE, strefie Schengen i wielu państwach spoza Unii.
Wnioski dla czytelników
Ta historia pokazuje, że choć system e-wniosków istnieje, to w praktyce nie zawsze działa tak samo sprawnie, jak złożenie dokumentów „przy okienku”. Dlatego:
- w sprawach związanych z podróżą warto załatwiać dokumenty z dużym wyprzedzeniem,
- jeśli urząd nie dotrzymuje terminów, można złożyć skargę, powołując się na art. 24 ustawy o dowodach osobistych,
- w razie nagłego wyjazdu pozostaje możliwość wyrobienia paszportu tymczasowego.
FAQ
Od kiedy liczy się termin na wydanie dowodu osobistego?
Zgodnie z ustawą – od dnia złożenia wniosku. W przypadku wniosków online urząd wymaga uzupełnienia odcisków palców i podpisu – wtedy termin biegnie od tej wizyty.
Czy wnioski online powinny być rozpatrywane na równi z tymi składanymi osobiście?
Tak, przepisy traktują je tak samo. Praktyka niektórych urzędów, które opóźniają wysyłkę wniosków, budzi poważne wątpliwości.
Co zrobić, gdy dowód nie jest gotowy przed podróżą?
Można wyrobić paszport tymczasowy – w urzędzie paszportowym lub na wybranych lotniskach w Polsce. Dokument wydawany jest tego samego dnia po okazaniu biletu.
