Stany Zjednoczone chcą przyspieszyć współpracę obronną z Republiką Cypryjską, stawiając na modernizację infrastruktury, rozwój programów szkoleniowych i przygotowanie gruntu pod przyszłe zakupy sprzętu wojskowego. Kolejne kroki w całym spektrum współpracy opisano w amerykańskim dokumencie, z którego treścią zapoznał się cypryjski dziennik „F”.
Z notatki wynika, że współpraca ma opierać się na czterech filarach: inwestycjach w infrastrukturę i sprzęt, wojskowej edukacji i szkoleniach, programie stałej współpracy wojskowej oraz działaniach zwiększających gotowość operacyjną, w tym w obszarze reagowania kryzysowego.
Trzy kluczowe lokalizacje: Pafos, Mari i Larnaka
W części dotyczącej infrastruktury amerykańska strona wskazuje trzy priorytety. Pierwszym jest baza lotnicza „Andreas Papandreou” w Pafos, która ma zostać zmodernizowana tak, aby była w pełni użyteczna operacyjnie nie tylko dla cypryjskich sił powietrznych, ale również dla partnerów z Unii Europejskiej i NATO.
Drugim punktem jest baza morska „Evangelos Florakis” w Mari, gdzie obok działań modernizacyjnych pojawia się również plan budowy lądowiska dla śmigłowców. Trzeci element dotyczy KEN w Larnace, gdzie wskazano potrzebę budowy obiektu wielofunkcyjnego, który ma podnieść możliwości logistyczne i operacyjne.
Finansowanie i projekty wspierane przez USA
Z dokumentu wynika, że po stronie USA przewidziane są istotne środki na wsparcie inwestycji infrastrukturalnych. Wskazano m.in. finansowanie kompleksowej oceny infrastruktury w bazie lotniczej w Pafos przez amerykańskie siły powietrzne w Europie, co ma umożliwić przygotowanie długoterminowych planów rozbudowy i dostosowania bazy do obecnych oraz przyszłych potrzeb.
W części dotyczącej projektów morskich i lądowych pojawia się rola amerykańskiej struktury odpowiedzialnej za infrastrukturę instalacji wojskowych marynarki, która ma wspierać realizację inwestycji w Larnace i w Mari. W dokumencie podkreślono, że po zakończeniu prac kontrola funkcjonalna nad infrastrukturą pozostanie po stronie Republiki Cypryjskiej.
Sprzęt wojskowy i rozmowy o programach zakupowych
W obszarze sprzętu wojskowego wskazano na planowaną w styczniu 2026 wizytę delegacji amerykańskiej agencji odpowiedzialnej za współpracę w zakresie bezpieczeństwa obronnego. Jej celem ma być przedstawienie cypryjskim władzom możliwości w ramach programów sprzedaży zagranicznej oraz pozyskiwania sprzętu z nadwyżek.
Zgodnie z informacjami „F” rozmowy mają dotyczyć m.in. pozyskania wojskowych ciężarówek transportowych w formule pozwalającej na ograniczenie kosztów. W tle pojawiają się także gotowe projekty związane z rozbudową bazy w Pafos oraz rozwiązania technologiczne wzmacniające zdolności poszukiwawczo-ratownicze.
West Point otwarte dla Cypryjczyków
Istotnym elementem notatki są kwestie szkoleniowe. Wskazano kontynuację programu wojskowej edukacji i treningów w USA, w ramach którego corocznie szkolą się dziesiątki cypryjskich uczestników, a koszty dzielone są między obie strony.
Nowością ma być poszerzenie dostępu do amerykańskich akademii wojskowych. W roku akademickim 2026 Cypr ma uzyskać możliwość zgłaszania kandydatów nie tylko do Akademii Marynarki Wojennej, ale również do Akademii Wojsk Lądowych w West Point oraz Akademii Sił Powietrznych. Jednocześnie podkreślono, że rekrutacja do tych instytucji jest wysoce konkurencyjna i nie daje automatycznej gwarancji przyjęcia.
Stała współpraca i nacisk na reagowanie kryzysowe
W dokumencie opisano też praktyczny wymiar programu stałej współpracy, w którym uczestniczy m.in. Gwardia Narodowa stanu New Jersey oraz cypryjska Gwardia Narodowa. Wskazano obszary takie jak neutralizacja ładunków, medycyna pola walki, rozpoznanie, a także cyberobrona.
Wyraźnie zaakcentowano również rozwój wspólnych kompetencji w zakresie gaszenia pożarów z powietrza i prowadzenia operacji cywilno-wojskowych. To element, który na Cyprze ma wyjątkową wagę po doświadczeniach ostatnich sezonów pożarowych i rosnących potrzebach w zakresie gotowości operacyjnej.
FAQ
Co obejmuje współpraca obronna USA i Cypru w 2026 roku?
Zakres ma dotyczyć modernizacji infrastruktury, rozwoju szkoleń wojskowych, programu stałej współpracy oraz przygotowania do pozyskiwania sprzętu wojskowego.
Jakie inwestycje infrastrukturalne są wskazywane jako priorytet?
W dokumencie wymieniono modernizację bazy lotniczej w Pafos, działania w bazie morskiej w Mari wraz z lądowiskiem dla śmigłowców oraz budowę obiektu wielofunkcyjnego w Larnace.
Czy cypryjscy żołnierze będą mogli studiować w West Point?
Zgodnie z zapowiedziami, w roku akademickim 2026 Cypr ma uzyskać możliwość zgłaszania kandydatów do West Point, a także do Akademii Marynarki i Akademii Sił Powietrznych, przy bardzo konkurencyjnej rekrutacji.
