Niepokój w Nikozji wzbudziły ujawnione przypadki nadużyć w ramach cypryjskiego systemu opieki zdrowotnej Gesy. Jak ustalono podczas posiedzenia parlamentarnej komisji praw człowieka, niektórzy lekarze rodzinni i pediatrzy wykorzystują „lukę” w przepisach, by przekroczyć limit 2 500 pacjentów, dopuszczalny dla jednego specjalisty. W efekcie mają pod opieką nawet 3 000–4 000 osób, co – jak podkreślono – zagraża jakości opieki i bezpieczeństwu pacjentów.
Podczas posiedzenia ujawniono, że część lekarzy ciągle figuruje w systemie jako „zastępcy” kolegów, na których konta formalnie przenoszą swoich pacjentów. W ten sposób omijają ustawowy limit, pozostając jednak faktycznie ich lekarzami prowadzącymi.
Tragiczny przykład rodziny
Na forum komisji głos zabrali rodzice, którzy zgłosili do OAY (Organizacji Ubezpieczenia Zdrowotnego) dramatyczny przypadek swojej córki. Dziewczynka, od urodzenia leczona przez tego samego pediatrę, nie była zarejestrowana jako jego pacjentka w systemie Gesy, lecz widniała w bazie innego lekarza. Gdy jej stan się pogorszył, konsultacje odbywały się telefonicznie, a choroba nowotworowa została wykryta dopiero w zaawansowanym stadium.
Rodzice odkryli, że w systemie znajdowały się fikcyjne wpisy dotyczące wizyt u lekarza-zastępcy, który nigdy nie widział dziecka. Skarga złożona półtora roku temu do dziś nie doczekała się odpowiedzi.
Reakcja władz systemu Gesy
Dyrektor generalna OAY, Ifigenia Kammitsi, przyznała, że procedura zastępstw istnieje po to, by zapewnić ciągłość opieki w przypadku nieobecności lekarza, ale nie może być wykorzystywana jako stały mechanizm obejścia prawa. „Nie wolno, by jeden lekarz był na stałe zastępcą innego, zwłaszcza jeśli przekroczył limit pacjentów” – podkreśliła.
Zapowiedziała też, że OAY przygotowuje zmiany w przepisach, które doprecyzują tymczasowy charakter zastępstw i uniemożliwią trwałe obchodzenie limitów. Nowe regulacje nie zniosą samej instytucji zastępstwa, ale mają zagwarantować przejrzystość i ochronę pacjentów.
Głosy ekspertów
Rzecznik praw pacjenta, Marios Charalambidis, wskazał, że informowanie pacjentów o takim zastępstwie musi być jasne i poparte ich zgodą. Z kolei przedstawiciele stowarzyszeń lekarskich przyznali, że mechanizm zastępstw jest potrzebny, ale wymaga pilnej korekty. Podkreślili również, że diagnozowanie przez telefon nie powinno być dopuszczalne, poza wyjątkowymi przypadkami.
W piątek OAY rozesłała do wszystkich lekarzy Gesy okólnik przypominający, że zastępstwa mają charakter wyłącznie tymczasowy, a każda systemowa praktyka łamiąca tę zasadę jest sprzeczna z filozofią systemu.
FAQ
Na czym polega luka w systemie Gesy?
Niektórzy lekarze wykorzystują przepisy o zastępstwach, by faktycznie leczyć więcej pacjentów, niż pozwala prawo, pozostając „tymczasowo” na liście innego lekarza.
Jakie skutki ma to dla pacjentów?
Przeładowane listy powodują spadek jakości opieki, opóźnienia w diagnostyce i ryzyko błędów medycznych – jak w opisanym przypadku dziecka z późno wykrytym nowotworem.
Co planuje zrobić OAY?
Organizacja zapowiedziała zmiany w przepisach, by ograniczyć nadużycia i jasno określić, że zastępstwa mogą być tylko krótkotrwałe i uzasadnione.
