Perfumy sprzed 4 tysięcy lat i przemysłowy kompleks z epoki brązu w Pyrgos
W 2005 roku na Cyprze dokonano jednego z najważniejszych archeologicznych odkryć XXI wieku. Na stanowisku w Pyrgos, niedaleko Limassol, zespół włoskich naukowców pod kierunkiem Marii Rosarii Belgiorno odsłonił pozostałości najstarszej znanej perfumerii na świecie. Obiekt, pochodzący sprzed około 4 tysięcy lat, uległ zniszczeniu w wyniku potężnego trzęsienia ziemi około 1850 roku p.n.e. Dzięki temu warunki konserwacji pozwoliły na zachowanie nie tylko infrastruktury, ale i śladów substancji zapachowych.
Przemysł zapachów w epoce brązu
Odkryty kompleks zajmował powierzchnię około 4 tysięcy metrów kwadratowych i zawierał ponad 60 elementów wyposażenia – m.in. misy, butle, lejki, kadzie, a nawet destylatory. Z analizy chemicznej osadów w naczyniach udało się odtworzyć skład antycznych perfum. Wśród zapachów dominowały naturalne aromaty znane z regionu Morza Śródziemnego: lawenda, mirt, laur, cynamon, kolendra czy szałwia.
Naukowcy podkreślają, że skala produkcji wskazuje na działalność o charakterze komercyjnym – Cypr już w epoce brązu mógł eksportować zapachy do Egiptu, Mezopotamii czy basenu Morza Egejskiego. Obiekt w Pyrgos był częścią większego kompleksu przemysłowego, w którym przetwarzano również oliwę, produkowano wino oraz obrabiano miedź.
Dziedzictwo, które nadal inspiruje
Zespół badaczy przeprowadził rekonstrukcję kilku receptur, które udało się zidentyfikować w laboratoriach. Odtworzono historyczne perfumy, korzystając z tych samych technik, jakie mogły być stosowane cztery tysiące lat temu – z wykorzystaniem oliwy i aromatycznych ekstraktów roślinnych, podgrzewanych w niskich temperaturach.
Dzięki odkryciu perfumerii w Pyrgos Cypr zyskał kolejne potwierdzenie swojej wyjątkowej roli w historii kultury śródziemnomorskiej. Zapach – ulotny i delikatny – okazuje się być jednym z najstarszych świadectw cywilizacyjnych aspiracji mieszkańców wyspy.
FAQ – najczęściej wyszukiwane pytania
Gdzie odkryto najstarszą perfumerię świata?
W miejscowości Pyrgos, niedaleko Limassol, na południu Cypru. Odkrycia dokonali włoscy archeolodzy w 2005 roku.
Z jakiego okresu pochodzi perfumeria z Cypru?
Szacuje się, że obiekt funkcjonował około 2000–1850 roku p.n.e., czyli w środkowej epoce brązu.
Jakie zapachy produkowano w starożytnej perfumerii?
Wśród zidentyfikowanych składników były m.in. lawenda, laur, mirt, szałwia, kolendra i cynamon – destylowane z wykorzystaniem oliwy jako bazy.


